لَمَحجوبُونَ » « 1 » اين آيه براى اهل دل تكان دهنده است . اين آيه براى افرادى كه يك توجهولو خيلى كم رنگداشته باشند ، كمرشكن است . مى فرمايد : وقتى قرآن برايشان مى خواندند ، مى گويد افسانه است . همه مى دانند كه قرآن افسانه نيست ، اما تو كه مى گويى افسانه است ، براى اين است كه مانع دارى ، دل ندارى . گناه روى گناه ، دلت را سياه كرده ، گناه روى گناه ، دلت را مكدّر كرده و چون دل مكدر است ، نظير آينه اى است كه روى آن حجاب باشد ؛ معلوم است كه چنين آينه اى نمى تواند نمايشگر باشد .
قرآن مى فرمايد گناه است كه دل را مكدر مىكند و دل را به آنجا مى رساند كه مى گويد قرآن افسانه است . مى گويد سنت افسانه است ، روحانيت افسانه است ، منبر و محراب افسانه است . بعد قرآن مى فرمايد اين حجاب است كه بين تو و خدا فاصله مى اندازد . ديگر خدا را هم
نمى توانى ببينى ؛ يعنى به مقام لقاء ، به آن مقام فنا و به آن مقامى كه حكومت خدا بر دل باشد كه مقام قرب الهى است ، نمى توانى برسى : « كَلّا انَّهُم عَن رَبِّهِم يُومَئِذٍ لَمَحجوبُونَ » . اگر براى گناه ، هيچ مفسده اى نداشتيم جز اينكه گناه دل را وارونه مىكند ، اگر هيچ مفسده اى نداشتيم جز زنگ خطرى كه قرآن در سوره عنكبوت مى زند ، بس بود ما را تا در كارهاى خود دقيق شويم : « ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أساؤُوا السُّوأى أن كَذَّبُوا بَاياتِ اللهِ » . « 2 » گناه روى گناه ، انسان را به جايى مى رساند كه نه تنها از راه منحرف مىشود و در جا مى زند ، بلكه همه چيز را تكذيب مىكند . اين آيه و امثال اين آيه مى گويد توبه از واجب واجبات است . اگر كسى سير و سلوك بخواهد ، تنها راهش توبه است . اگر كسى حتى بخواهد به مقام تخليه برسد ، به مقام تخليه برسد و تجاوز هم نكند ، باز مقدمه اش اجتناب از گناه است و مقدمه اجتناب از گناه ، توبه است ؛ حالت پشيمانى ، حالتى كه هر
هامش
( 1 ) - چنين نيست كه مى پندارند ، بلكه آنها در آن روز از پروردگارشان محجوبند . ( مطففين / 15 )
( 2 ) - سپس سرانجام كسانى كه اعمال بد مرتكب شدند ، به جايى رسيد كه آيات خدا را تكذيب كردند و آن را به مسخره گرفتند . ( روم / 10 )