ثمرهء بحث خطابات شفاهى
برفرض كه خطابات قرآن به عنوان خطابات شفاهى باشند ، آيا مطرح كردن بحث خطابات شفاهى ثمرهاى هم دارد ؟ براى اين بحث دو ثمره مطرح كردهاند :
ثمرهء اوّل
اگر خطابات شفاهى اختصاص به حاضرين در مجلس تخاطب داشته باشد ، ظواهر اين خطابات براى خصوص حاضرين حجيّت دارد .
اما اگر خطابات شفاهى شامل غير حاضرين - اعم از غايبين و معدومين - هم بشود ، ظواهر اين خطابات براى همه حجيّت خواهد داشت .
كلام مرحوم آخوند :
مرحوم آخوند ترتب اين ثمره را انكار كرده مىگويد : در باب حجّيت ظواهر ، نزاعى بين مشهور و صاحب قوانين رحمه الله واقع شده است . مشهور معتقدند ظواهر كلمات براى عموم - چه مقصودين به افهام و چه غير مقصودين به افهام و حتى مقصودين به عدم افهام « 1 » - حجيت دارند . ولى صاحب قوانين رحمه الله مىگويد : « ظاهر كلام متكلم ، فقط براى مقصودين به افهام حجّيت دارد » . « 2 » مرحوم آخوند مىفرمايد : اگر ما در باب حجّيت ظواهر نظريه مشهور را بپذيريم ، روشن است كه ظاهر آيهء ( يا أيّها الذين آمنوا أوفوا بالعقود ) « 3 » براى همه حجّت است
هامش
( 1 ) - مثل اين كه كسى صداى شخصى را از پشت ديوار بشنود كه اقرار به سرقت مىكند و اقراركننده مايل نيست كسى كه پشت ديوار است صداى او را بشنود .
( 2 ) - قوانين الاصول ، ج 1 ، ص 233
( 3 ) - المائدة : 1