در نتيجه نكرهء در سياق نفى ، به نظر ما دلالت عرفى بر عموم دارد ولى فرقش با « أكرم كلّ عالمٍ » اين است كه نكرهء در سياق نفى در صورتى مفيد عموم است كه قبلًا مقدّمات حكمت در آن جريان پيدا كرده باشد ولى در « أكرم كلّ عالمٍ » چون از ابتدا نظر به افراد دارد ، نيازى به مقدّمات حكمت وجود ندارند . اين فرق را ما از كلام حضرت امام خمينى رحمه الله استفاده كرديم .
2 - محلّا به « ال »
يكى از الفاظى كه دلالت آن بر عموم ، مورد اختلاف است ، « محلّا به ال » است .
« محلّا به ال » گاهى مفرد و گاهى جمع است . در مورد « محلّا به ال » سه نظريه وجود دارد : 1 - مشهور بين اصوليين اين است كه مفرد محلّى به « ال » دلالت بر عموم ندارد ولى جمع محلّى به « ال » مفيد عموم است . « 1 » 2 - مرحوم آخوند معتقد است هيچكدام مفيد عموم نيستند . « 2 » 3 - از كلمات بعضى استفاده مىشود كه هر دو مفيد عموم هستند . « 3 »
تحقيق بحث در ارتباط با محلّى به « ال »
براى روشن شدن مطلب ، بايد هريك از مفرد و جمع را به طور جداگانه مورد بحث قرار مىدهيم :
هامش
( 1 ) - حاشيه مرحوم مشكينى بر كفاية الاصول . رجوع شود به : كفاية الاصول با حاشيهء مرحوم مشكينى ، ج 1 ، ص 334
( 2 ) - كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 334 و 335
( 3 ) - قال في المعالم ( ص 104 ) : « الجمع المعرّف بالأداة يفيد العموم حيث لا عهد و لا نعرف في ذلك مخالفاً . . . و أمّا المفرد المعرّف ، فذهب جمع من الناس إلى أنّه يفيد العموم و عزاه المحقّق إلى الشيخ . . . » .