تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دو رساله مثل و مثال (فارسى) — صفحة 179

مساهمون:

ص١٧٩
امام على عليه السّلام فرمود : « و كمال الإخلاص نفى الصفات عنه » زيرا كه وجودات از صقع ربوبى و از تنزّلات وجود حق و شئون تجلّيات او هستند و ماهيات نمودى بيش نيستند ، البتّه در فهم حدوث موجودات به اين معنى دقّت بسزا لازم است و به حقيقت توحيد صمدى بايد نائل شد . بنابر بيان مذكور مراد از صفات در عبارت امام وصيّ عليه السّلام صفات زائده بر ذات كه طائفه‌اى از متكلمين قائلند نيست بلكه معنائى ادقّ از اين‌گونه أوهام است كه كثرت مطلقا در اين مقام مستهلك در وحدت است و نفى صفات اشارت بدين نكته عليا است . مرحوم حكيم سبزوارى در اسرار الحكم پس از بيان حدوث اسمى اين ابيات را از اوائل اورنگ پنجم عارف جامى آورده است :
در آن خلوت كه هستى بىنشان بود * بكنج نيستى عالم نهان بود
وجودى بود از نقش دوئى دور * ز گفت و گوى و مائى و توئى دور
وجودى مطلق از قيد مظاهر * بنور خويش هم بر خويش ظاهر
دل آرا شاهدى در حجلهء غيب * مبرّا دامنش از تهمت عيب
نه با آيينه رويش در ميانه * نه زلفش را كشيده دست شانه
صبا از طرّه‌اش نگسسته تارى * نديده چشمش از سرمه غبارى
نواى دلبرى با خويش مىساخت * قمار عاشقى با خويش مىباخت
تا آن‌كه گويد :
برون زد خيمه ز اقليم تقدّس * تجلّى كرد بر آفاق و أنفس
بهر آيينه‌اى بنمود رويى * بهر جا خاست از وى گفت و گويى
جناب سيد مير محمّد باقر داماد - رضوان اللّه عليه - در حدوث عالم خلق قائل به حدوث دهرى شده است ، و حضرت حاجى سبزوارى - رحمة اللّه عليه - در شرح