او بلكه در زير علم عزّت او سبحانه مىباشند همانطور كه در مصباح الانس آمده است كه : انّ كلّ شىء فيه الوجود ففيه الوجود مع لوازمه فكلّ شىء فيه كل شىء ظهر أثره أم لا « 1 » و همچنان كه در مطلع خصوص الكلم فى معانى فصوص الحكم آمده است كه : انّ لوازم الوجود موجودة فى كلّ ما له وجود الّا أنها ظاهرة الوجود فى البعض و باطنة فى الاخر « 2 » .
مطرّز اوراق گويد : اگر نظر اصحاب كمون بر مبناى اين رأى سديد و قول ثقيل باشد فنعم ما هو و دور نيست كه قدماى حكماء بر اين محمل سخن رانده باشند و لكن متاخران به ظاهر گفتارشان رفته و بر آن اعتراض نموده و طعنها وارد كرده باشند چنان كه نظائر آن بسيار است و ورود در تفصيل موجب تطويل و خروج از موضوع رساله مىشود .
اسماى حسنى كه خارج از حدّ احصايند ، تعينات شئون الهى و خصوصيات نسب علميه و صور عينيّهء او هستند كه عين ، ظاهر او سبحانه و شأن ، باطن او تعالى شأنه است چه اين كه حق به حسب عين أحدى ، و به حسب اسماء كثير است و كون در لسان صدق اين فريق جمع بين آن دو است و انسان كامل كه جامع آثار كل اسماء است كون جامع است كه مرآة جامعة بين صفات قدم و حدثان يعنى برزخ بين وجوب و امكان است .
تجلّى حق متحقق به كمال ذاتى ، متوقف بر ظهور است هرچند به حسب ذاتش منزّه از استكمال به مصالح و اغراض و غنى از عالمين است . و مظهر اتم آن ، مربوب اسم شريف اللّه است كه قبله و قدوه جميع اسماء و غايت حركت وجودى و ايجادى و كمال عالم كونى طبيعى و مقصد نهائى قوافل نشأه عنصرى ،
هامش
( 1 ) مصباح الانس ، چاپ سنگى ، ص 305 .
( 2 ) خصوص الكلم فى معانى فصوص الحكم ، چاپ سنگى ، ص 384 .