اياك آمر و ايّاك انهى و ايّاك أعاقب و اياك أثيب .
اين حديث شريف در جوامع فريقين به اسناد و صور گوناگون روايت شده است و مفصّل و مبسوط در باب پنجاه و سوم ارشاد القلوب ديلمى نقل شده است و حديث اول آن باب است و در آن دقايقى بسيار ارزشمند آمده است .
غرض اين است كه اوصاف وسائط فيض الهى در حديث انشقاق ، در اين حديث دربارهء عقل آمده است كه از تأليف اين دو حديث نتيجه حاصل مىگردد كه انسان كامل عقل است ، و همچنين نتائج بسيار ديگرى كه براى مستنتج حقائق از ضم اين دو مقدمه اعنى دو حديث مذكور حاصل مىگردد كه أحاديث مانند آيات مفسر يكديگر و بعضى از آنها شاهد ديگرى ، و ناطق ديگرى است ، قال الصادق عليه السّلام : احاديثنا يعطف بعضها على بعض فان أخذتم بها رشدتم و نجوتم ، و إن تركتموا ضللتم و هلكتم . فخذوا بها و انا بنجاتكم زعيم ، « 1 » لسان سفراى الهى همه رمز است ، خداوند توفيق فهم اسرار و رموز آنان را مرحمت فرمايد . نكات ديگر نيز از حديث اشتقاق مذكور ، مستفاد است و لكن ورود در بحث از آنها شايد موجب خروج از موضوع رساله گردد .
مراد از تعليم اسماء
فيض مقدس در تفسير تعليم اسماء افاضه فرمود كه :
المراد بتعليم آدم الاسماء كلّها خلقه من أجزاء مختلفة و قوى متبائنة حتى استعدّ لادراك انواع المدركات و من المعقولات و المحسوسات و المتخيّلات و الموهومات و إلهامه معرفة ذوات الاشياء و خواصها و أصول العلم و قوانين الصناعات و كيفية آلاتها و التميز بين اولياء اللّه و اعدائه فتأتى له بمعرفة ذلك كله
هامش
( 1 ) خصائص فاطميه ، ص 25 .