و اگر اهل بهشت نباشم ، كه تكليفم روشن است ، بنابراين در هر حال از درك حضور شما محروم خواهم شد ، با اين حال چرا افسرده نباشم ؟ !
دو آيهء فوق نازل شد و به اين گونه اشخاص بشارت داد كه افراد مطيع پروردگار در بهشت نيز ، همنشين پيامبران و برگزيدگان خدا خواهند بود ، سپس پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : به خدا سوگند ، ايمان مسلمانى كامل نمىشود ، مگر اين كه مرا از خود و پدر و مادر و همهء بستگان بيشتر دوست داشته باشد . و در برابر گفتار من تسليم باشد . « 1 »
* * *
( ( 77 ) ) أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذينَ قيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ إِذا فَريقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَ قالُوا رَبَّنا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتالَ لَوْ لا أَخَّرْتَنا إِلى أَجَلٍ قَريبٍ قُلْ مَتاعُ الدُّنْيا قَليلٌ وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقى وَ لا تُظْلَمُونَ فَتيلًا
آيا نديدى كسانى را كه به آنها گفته شد : « ( فعلًا ) دست از جهاد بداريد ! و نماز را بر پا كنيد ! و زكات بپردازيد » ! ( ناراحت بودند ) ، ولى هنگامى كه فرمان جهاد به آنها داده شد ، جمعى از آنان ، از مردم مىترسيدند ، همان گونه كه از خدا مىترسند ، بلكه بيشتر ! و گفتند :
« پروردگارا ! چرا جهاد را بر ما مقرّر داشتى ؟ ! چرا اين فرمان را تا زمان نزديكى تأخير نينداختى » ؟ ! به آنها بگو : « سرمايهء زندگى دنيا ، ناچيز است ! و سراى آخرت ، براى كسى كه پرهيزگار باشد ، بهتر است . و به اندازهء رشته شكاف هستهء خرمايى ، به شماستم نخواهد شد » .
شأن نزول :
جهاد به هنگام دستور
جمعى از مفسران مانند مفسر بزرگ « شيخ طوسى » نويسندهء « تبيان » ونويسندگان « تفسير قرطبى » و « المنار » از « ابن عباس » چنين نقل كردهاند :
هامش
( 1 ) « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 87 و 88 و ج 65 ، ص 2 ؛ « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير آلوسى » ، ج 5 ، ص 75 ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير قرطبى » ، ج 5 ، ص 271 ، ذيل آيهء مورد بحث .