شايد هم به خاطر موقعيت ويژهاى كه داشتند براى هدف جاسوسى اين عمل را انجام دادند ) و خوشحال بودند كه مسلمانان آنها را از خود مىدانند و ورود به « مدينه » طبعاً براى آنها مشكلى ايجاد نخواهد كرد .
مسلمانان از جريان آگاه شدند ، ولى به زودى دربارهء چگونگى برخورد با اين جمع در ميان مسلمين اختلاف افتاد .
عدهاى معتقد بودند : بايد اين عده را طرد كرد ؛ زيرا در واقع پشتيبان دشمنان اسلامند .
ولى بعضى از افراد ظاهربين و سادهدل ، با اين طرح مخالفت كرده ، گفتند : عجبا ! ما چگونه با كسانى كه گواهى به توحيد و نبوت پيامبر صلى الله عليه و آله دادهاند بجنگيم ؟ و تنها به جرم اين كه : هجرت ننمودند ، خون آنها را حلال بشمريم ؟
آيهء فوق نازل شد و دستهء دوم را در برابر اين اشتباه ملامت و سپس راهنمائى كرد . « 1 »
* * *
( ( 90 ) ) إِلَّا الَّذينَ يَصِلُونَ إِلى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ ميثاقٌ أَوْ جاؤُكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقاتِلُوكُمْ أَوْ يُقاتِلُوا قَوْمَهُمْ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْفَلَقاتَلُوكُمْ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقاتِلُوكُمْ وَ أَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَما جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبيلًا
مگر آنها كه با همپيمانان شما ، پيمان بستهاند ؛ يا آنها كه به سوى شما مىآيند ، و از پيكار با شما ، يا پيكار با قوم خود ناتوان شدهاند ؛ ( نه سر جنگ با شما دارند ، و نه توانائى مبارزه با قوم خود . ) و اگر خداوند بخواهد ، آنان را بر شما مسلط مىكند تا با شما پيكار
هامش
( 1 ) دربارهء اين آيه و آيات بعد ، شأن نزولهاى ديگرى گفته شده ، از جمله اين كه : بعضى آن را مربوط به جريان « غزوهء احد » دانستهاند ، در حالى كه آيات بعد - كه اشاره به مسألهء مهاجرت مىكند - با آن سازگار نيست و مناسب شأن نزولى است كه در بالا ذكر كرديم . « جامع البيان » ، ج 5 ، ص 263 ؛ « تفسير ابن كثير » ، ج 1 ، ص 545 ؛ « درّ المنثور » ، ج 2 ، ص 190 ؛ « زاد المسير » ، ج 2 ، ص 165 .