پيامبر صلى الله عليه و آله از اين سخن بسيار ناراحت شد ، به حدّى كه رنگ رخسار او دگرگون گرديد ، در اين موقع آيهء فوق نازل شد و به مسلمانان هشدار داد . « 1 »
در بعضى از تفاسير اسلامى شأن نزولهاى ديگرى ذكر شده ، كه كم و بيش با شأن نزول فوق شباهت دارد ( تفسير تبيان ، و طبرسى ، و المنار ) .
* * *
( ( 69 ) ) وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفيقاً ( ( 70 ) ) ذلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ عَليماً
و كسى كه خدا و پيامبر را اطاعت كند ، ( در روز رستاخيز ) همنشين كسانى خواهد بود كه خدا ، نعمت خود را بر آنان تمام كرده ؛ از پيامبران و صديقان و شهداء و صالحان ؛ و آنها رفيقهاى خوبى هستند !
اين موهبتى از ناحيهء خداست . و كافى است كه او ، ( از حال بندگان ، و نيات و اعمالشان ) آگاه است .
شأن نزول :
بشارت به مؤمنان حقيقى
يكى از صحابهء پيامبر صلى الله عليه و آله به نام « ثوبان » كه نسبت به آن حضرت محبت و علاقهء شديدى داشت ، روزى با حال پريشان خدمتش رسيد ، پيامبر صلى الله عليه و آله از سبب ناراحتى او سؤال نمود ، در جواب عرض كرد :
زمانى كه از شما دور مىشوم و شما را نمىبينم ناراحت مىشوم ، امروز در اين فكر فرو رفته بودم كه فرداى قيامت اگر من اهل بهشت باشم ، مسلماً در مقام و جايگاه شما نخواهم بود ، و بنابراين شما را هرگز نخواهم ديد .
هامش
( 1 ) « بحار الانوار » ، ج 22 ، ص 19 ؛ « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير طبرى » ، ج 5 ، ص 100 ، ذيل آيهء مورد بحث .