الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصينَ بِها أَوْ دَيْنٍ وَ لَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ فَإِنْ كانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِها أَوْ دَيْنٍ وَ إِنْ كانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَ لَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ فَإِنْ كانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذلِكَ فَهُمْ شُرَكاءُ فِي الثُّلُثِ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصى بِها أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَليمٌ حَليمٌ
خداوند دربارهء فرزندانتان به شما سفارش مىكند كه سهم ( ميراث ) پسر ، به اندازهء سهم دو دختر باشد ؛ و اگر فرزندان شما ، ( دو دختر و ) بيش از دو دختر باشند ، دو سوم ميراث از آن آنهاست ؛ و اگر يكى باشد ، نيمى ( از ميراث ) از آن اوست . و براى هر يك از پدر و مادر او ، يك ششم ميراث است ، اگر ( ميت ) فرزندى داشته باشد ؛ و اگر فرزندى نداشته باشد ، و ( تنها ) پدر و مادر از او ارث برند ، براى مادر او يك سوم است ( و بقيه از آن پدر است ) ؛ و اگر او برادرانى داشته باشد ، مادرش يك ششم مىبرد ( و پنج ششم باقيمانده ، براى پدر است ) ، ( همهء اينها ، ) بعد از انجام وصيتى است كه او كرده ، و بعد از اداى دين است شما نمىدانيد پدران و مادران و فرزندانتان ، كدام يك براى شما سودمندترند ! - اينفريضهء الهى است ؛ و خداوند ، دانا و حكيم است .
و براى شما ، نصف ميراث زنانتان است ، اگر آنها فرزندى نداشته باشند ؛ و اگر فرزندى داشته باشند ، يك چهارم از آن شماست ؛ پس از انجام وصيتى كه كردهاند ، و اداى دين ( آنها ) ، و براى زنان شما ، يك چهارم ميراث شماست ، اگر فرزندى نداشته باشيد ؛ و اگر براى شما فرزندى باشد ، يك هشتم از آن آنهاست ؛ بعد از انجام وصيتى كه كردهايد ، واداى دين . و اگر مردى بوده باشد كه كلاله ( خواهر يا برادر ) از او ارث مىبرد ، يا زنى كه برادر يا خواهرى دارد ، سهم هر كدام ، يك ششم است ( اگر برادران و خواهران مادرى باشند ) ؛ و اگر بيش از يك نفر باشند ، آنها در يك سوم شريكند ؛ پس از انجام وصيتى كه شده ، و اداى دين . به شرط آن كه ( از طريق وصيت و اقرار به دين ، ) به آنها ضرر نزند . اين سفارش خداست ؛ و خدا دانا و بردبار است .
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى ) — صفحة 136
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٦