( 2 ) وَ آتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ وَ لا تَتَبَدَّلُوا الْخَبيثَ بِالطَّيِّبِ وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ إِنَّهُ كانَ حُوباً كَبيراً
و اموال يتيمان را ( هنگامى كه به حدّ رشد رسيدند ) به آنها بدهيد ! و اموال بد ( خود ) را ، با اموال خوب ( آنها ) عوض نكنيد ! و اموال آنان را همراه اموال خودتان ( با مخلوط كردن ) نخوريد ، زيرا اين گناه بزرگى است !
شأن نزول :
سرپرستى ايتام
شخصى از قبيلهء « بنىغطفان » برادر ثروتمندى داشت كه از دنيا رفت ، و او به عنوان سرپرستى از يتيمان برادر ، اموال او را به تصرف درآورد ، هنگامى كه برادرزاده به حد رشد رسيد ، از دادن حق او امتناع ورزيد ، موضوع را به خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله عرض كردند ، آيه نازل گرديد ، و مرد غاصب بر اثر شنيدن آن توبه كرد و اموال را به صاحبش بازگرداند و گفت :
أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الْحُوْبِ الْكَبِيْرِ :
« به خدا پناه مىبرم ، از اين كه آلوده به گناه بزرگى شوم » . « 1 »
* * *
( ( 3 ) ) وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتامى فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ ذلِكَ أَدْنى أَلَّا تَعُولُوا
و اگر مىترسيد كه ( به هنگام ازدواج با دختران يتيم ، ) عدالت را رعايت نكنيد ، ( از ازدواج با آنان ، چشمپوشى كنيد و ) با زنان پاك ( ديگر ) ازدواج نمائيد ، دو يا سه يا چهار همسر ؛ و اگر مىترسيد عدالت را رعايت نكنيد ، يك همسر بگيريد ، و يا از زنانى كه مالك آنهائيد استفاده كنيد . اين كار ، از ظلم و ستم بهتر جلوگيرى مىكند .
هامش
( 1 ) « اسباب نزول الآيات » واحدى نيشابورى ، ص 94 ؛ « تفسير قرطبى » ، ج 5 ، ص 8 ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير رازى » ، ج 9 ، ص 482 ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 72 ، ص 12 .