2 / 275
كسانى كه مىخورند سود را برنخيزند يعنى از گور مگر چنانچه بر مىخيزد كسى كه ديوانه ساخت او را شيطان بسبب آسيب رسانيدن اين بسبب آنست كه سودخوران گفتند جزين نيست كه سوداگرى مانند سودست و حلال كرده است خدا سوداگرى را و حرام ساخته است سود را پس كسى كه آمد بوى پند از جانب پروردگار را و پس بازماند ازين كار پس او راست آنچه گذشت و كار او مفوضست به خدا و هر كه بازگشت بسود خوارى پس آن گروه باشندگان دوزخاند ايشان در آنجا جاويداند ( 275 )
2 / 276
نابود مىسازد خدا بركت سود را و افزون مىسازد بركت خيرات را و خدا دوست ندارد هر ناسپاس گناهكار را ( 276 )
2 / 277
هر آئينه كسانى كه ايمان آوردهاند و كردند كارهاى شايسته و برپا داشتند نماز را و دادند زكات را مر ايشان راست مزد ايشان نزديك پروردگار ايشان و نيست ترس بر ايشان و نه ايشان اندوهگين شوند ( 277 )
شرح
الَّذِينَآنان كهيَأْكُلُونَ الرِّبامىخورند مال ربوا را يعنى معامله مىكنند و زياده مىستانندلا يَقُومُونَبرنخيزند از قبرهاى خود براى بعث و نشورإِلَّا كَما يَقُومُمگر آن چنانچه برمىخيزدالَّذِيآن كسى كهيَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطانُبزند و بيفگند او را ديو يا برساند به دومِنَ الْمَسِّاز سودن مراد صداع و صرع و جنونست زعم عرب آن بود كه چون جنى مس آدمى نمايد عقل او را مختلط و دماغ او را مخبط مىسازد و حق سبحانه سخن را بر وجهى كه متعارف ايشان بود اجرا مىكند و ملخص كلام آنست كه خورندگان ربوا روز قيامت به شكل مجانين باشند و اهل عرصات ايشان را به آن نشانه بشناسندذلِكَآن عذاب ايشان رابِأَنَّهُمْ قالُوابسبب آنست كه ايشان گفتندإِنَّمَا الْبَيْعُجز اين نيست كه بيعمِثْلُ الرِّبامانند ربو است كفار يك درم به دو درم بيع مىكردند و مىگفتند اين ربوا نيست بيع است ميان ربو و بيع فرق نمىكردندوَ أَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَو حال آنكه حق سبحانه بيع را حلال كرده استوَ حَرَّمَ الرِّباو حرام ساخته ربوا رافَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌپس هر كه بيايد به دو يعنى بوى رسد پندىمِنْ رَبِّهِاز پروردگار او كه نهى كرده است از ربوافَانْتَهىپس بازايستد از آنفَلَهُ ما سَلَفَپس مر او راست آنچه گرفته است قبل از تحريم آن را ازو نتوان گرفت يا مر او راست آنچه گذشت يعنى گناهان گذشته او مغفور شدوَ أَمْرُهُو كار او مفوضستإِلَى اللَّهِبه خدا يعنى مهم او در زمان آينده وابسته بحفظ و عصمت حق است كه توفيق رفيق او سازد تا مرتكب آن كبيره نگرددوَ مَنْ عادَو هركه بازگردد باستحلال ربوا پس از آنكه آن را خدا حرام گردانيدفَأُولئِكَپس آن گروه مستحلان و ناشنوندگان امر و نهىأَصْحابُ النَّارِملازمان دوزخاندهُمْ فِيها خالِدُونَايشان در آن جاويد خواهند بود زيرا كه حلال دانستن ربوا كفرست و كفر موجب خلود باشد در دوزخيَمْحَقُ اللَّهُ الرِّباكم و كاست مىگرداند خدا مال ربوا را يعنى هر چند فراوان باشد عاقبت آن به نقصان و خسران مىكشد ابن عباس رض فرمود كه هر چه از آن مال به صدقه دهد يا در راه حج و غزوه نفقه كند پذيرفته نشود و اين كمال نقصان استوَ يُرْبِي الصَّدَقاتِو افزونى گرداند خدا صدقها را يعنى هر چند كه كم باشد مزد او بسيارى خواهد بودوَ اللَّهُ لا يُحِبُّو خدا دوست نمىداردكُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍهر ناسپاسى را كه مستحل ربوا بود بزهكارى را كه بر ارتكاب ربوا مصر بودإِنَّ الَّذِينَ آمَنُوابتحقيق آنان كه بگرويدند بامر و نهىوَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِو در عمل آوردند اوامر را بموجب فرمانوَ أَقامُوا الصَّلاةَو به پا داشتند نماز راوَ آتَوُا الزَّكاةَو بدادند زكات رالَهُمْ أَجْرُهُمْمر ايشان راست مزد ايشانعِنْدَ رَبِّهِمْنزد پروردگار ايشان روز قيامتوَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْو ايشان را ترس نباشد بر آنچه پيش فرستادهاندوَ لا هُمْ يَحْزَنُونَو ايشان اندوهگين نشوند وقف لازم براى آنكه از عقب گذاشتهاند .