24 / 58
اى مسلمانان بايد كه دستورى طلبند از شما آنان كه مالك ايشان شده است دست شما و آنان كه نرسيدهاند به حد احتلام از شما سه نوبت پيش از نماز فجر و وقتى كه فرومىنهيد جامهاى خود را از نيم روز و پس از نماز عشاء اين سه ساعت خلوت براى شمااند نيست بر شما و نه بر ايشان هيچ بزه بعد اينها در آيندگانند بر شما بعض از شما بر بعض ديگر همچنين بيان مىكند خدا براى شما آيات را و خدا دانندهء با حكمت است ( 58 )
24 / 59
و چون رسند طفلان از شما به حد احتلام بايد كه دستورى طلبند چنان كه مىطلبيدند آنان كه پيش از ايشان بودند همچنين بيان مىكند خدا براى شما آيات خود را و خدا دانا با حكمت است ( 59 )
شرح
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوااى گروه گرويدگانلِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَبايد كه دستورى طلبند از شما آنان كهمَلَكَتْ أَيْمانُكُمْمالك ايشان است دستهاى شما يعنى بندگان ذكور يا همه ايشان از غلام و كنيزكوَ الَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَو آنان نيز از كودكان كه نرسيدهاند ببلوغمِنْكُمْاز قوم شما يعنى بندگان و كودكان نارسيده بايد كه طلب اذن كنند از شما براى درآمدن به خانهاى شماثَلاثَ مَرَّاتٍسه نوبت در شبان روزمِنْ قَبْلِ صَلاةِ الْفَجْرِيكبار پيش از نماز بامداد كه آدمى از خواب برمىخيزد و جامه خلوت بيرون كرده مىخواهد كه لباس صحبت پوشدوَ حِينَ تَضَعُونَو يكبار هنگامى كه مىنهيدثِيابَكُمْجامهاى خود رامِنَ الظَّهِيرَةِبيان حين است يعنى آنوقت نيمروز استوَ مِنْ بَعْدِ صَلاةِ الْعِشاءِو يكبار پس از نماز خفتن كه وقت تجرد است از لباس و درآمدن بمضاجعثَلاثُ عَوْراتٍ لَكُمْنگاه داريد اين سه وقت عورت كه مر شما راستلَيْسَ عَلَيْكُمْنيست بر شماوَ لا عَلَيْهِمْو نه بر بندگان و كودكان نارسيدهجُناحٌگناهى و بزه در ترك استيذانبَعْدَهُنَّبعد ازين سه وقتطَوَّافُونَبندگان طوافكنندگاناند يعنى درآيندگانعَلَيْكُمْبر شما براى خدمت پس همواره نتوانند كه دستورى طلبندبَعْضُكُمْدرمىآيند بعضى از شماعَلى بَعْضٍبر بعضى يعنى مماليك بر موالىكَذلِكَمانند اين روشن كردنيُبَيِّنُ اللَّهُروشن مىسازد و بيان مىكند خداى تعالىلَكُمُ الْآياتِبراى شما دلائل حق و احكام شرعوَ اللَّهُ عَلِيمٌو خداى داناست بمصالح عبادحَكِيمٌحكمكننده به رعايت مراسم آداب نزد بعضى علماء حكم اين آيت منسوخ است و بقول جمعى محكم ابن جبير رح را پرسيدند كه بعضى مردم در نسخ اين آيت سخن مىگويند جواب داد كه به خداى كه منسوخ نيست اما مردم درين تهاون مىورزندوَ إِذا بَلَغَ الْأَطْفالُو چون برسند طفلانمِنْكُمُ الْحُلُمَاز شما بخواب ديدن محتلم شوند مراد آنست كه بالغ گردند و احتلام روشنتر دليلى است بر وقوع بلوغفَلْيَسْتَأْذِنُواپس بايد كه طلب دستورى مىكنندكَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِينَهمچنان كه دستورى مىطلبند آنان كه بالغ شوندمِنْ قَبْلِهِمْپيش از ايشان يعنى ايشان حكم سائر مردان دارند در استيذانكَذلِكَهمچنان كه بيان كرد اين حكم رايُبَيِّنُ اللَّهُبيان مىگرداند خداى تعالىلَكُمْ آياتِهِبراى شما آيتهاى خود راوَ اللَّهُ عَلِيمٌو خداى تعالى داناتر است بر احوال شماحَكِيمٌحكمكننده به حكمت در تعيين اوضاع شريعت تكرار اين دو اسم در آخر اين دو آيت متعاقب به جهت مبالغه و تاكيد است .