24 / 53
و قسم خوردند به خدا به موكدترين قسمهاى خود كه اگر بفرمائى ايشان را البته بيرون روند از وطن خود بگو قسم مخوريد فرمانبردارى پسنديده مطلوبست هر آئينه خدا خبردار است به آنچه مىكنيد ( 53 )
24 / 54
بگو فرمانبردارى خدا كنيد و فرمانبردارى پيغامبر كنيد پس اگر روى بگردانند پس جز اين نباشد كه بر پيغامبرست آنچه بر وى لازم كرده شد و بر شماست آنچه بر شما لازم كرده شد و اگر فرمانبردارى او كنيد راه يابيد و نيست بر پيغامبر مگر پيغام رسانيدن آشكارا ( 54 )
24 / 55
وعده داده است خدا آنان را كه ايمان آوردند از شما و عملهائى شايسته كردند البته خليفه سازد ايشان را در زمين چنان كه خليفه ساخته بود آنان را
شرح
وَ أَقْسَمُواو سوگند خوردند منافقانبِاللَّهِبه خداى تعالىجَهْدَ أَيْمانِهِمْسختترين سوگندان خود كه در طريق فرمانبردارى چنانند كه بىشبهلَئِنْ أَمَرْتَهُمْاگر فرمائى ايشان را به بيرون آمدن از ديار و اموال خودلَيَخْرُجُنَّهر آئينه بيرون آيند ايشان و لحظه توقف ننمايندقُلْ لا تُقْسِمُوابگو سوگند ياد مكنيد و قسم به دروغ مخوريدطاعَةٌمطلوب از شما فرمانبرداريستمَعْرُوفَةٌشناخته شده باخلاص و صدق نيت نه سوگندى دروغ بر طاعت نفاقىإِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌبه درستى كه خداى تعالى دانا استبِما تَعْمَلُونَبهآنچه شما مىكنيد از نفاق و جز آنقُلْبگو اى محمدأَطِيعُوا اللَّهَفرمان بريد خداى تعالى را بخلوص نيتوَ أَطِيعُوا الرَّسُولَو اطاعت كنيد رسول خداى را به صفاى طويتفَإِنْ تَوَلَّوْاپس اگر روى بگردانيد اى مردمانفَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَپس جز اين نيست كه بر پيغمبر است آنچه برو حمل كردهاند از تبليغ احكاموَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْو بر شما است آنچه بار كرده شدهايد از انقياد و امتثالوَ إِنْ تُطِيعُوهُو اگر فرمان بريد رسول را در حكم اوتَهْتَدُواراه يابيد به راستىوَ ما عَلَى الرَّسُولِو نيست بر فرستاده بجمعىإِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُمگر رسانيدن آشكارا و دعوت واضح و پيغمبر من آنچه برو بوده بجاى آورده و آنچه كار و بار شما است ماندهوَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُواوعده كرد خداى تعالى آنان را كه گرويدهاندمِنْكُمْاز شماوَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِو بكردند كارهاى شايسته مراد بقول اشهر فقراى مهاجرانند رض كه بعد از هجرت به مدينه در منازل انصار جاى گرفتند و قريش با اكثر قبائل عرب كه در مكّه و يثرب بودند بر محاربه ايشان اتفاق نموده شب و روز پيغامهاى تهديدآميز و سخنان فتنهانگيز مىفرستادند مهاجران رض اكثر اوقات سلاح با خود داشتندى و روزگار بهول و هراس مىگذرانيدندى روزى با يكديگر گفتند آيا زمانى بر ما درآيد كه خود را ايمن و مطمئن بينيم و به فراغت خاطر بر بساط سلامت و عافيت نشينيم اين آيت نازل گشت و حق تعالى وعده داد و سوگند خورد كهلَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْهرآئينه ايشان را خليفه گرداندفِي الْأَرْضِدر زمين كفار از عرب و عجمكَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَهمچنانكه خليفه گردانيده شدند و حفص رح استخلف فعل معلوم خواند يعنى همچنانكه خليفه گردانيد خداى آنان را كه بودهاند .