2 / 187
حلال كرده شد براى شما در شب روزه مخالطت كردن با زنان خود ايشان به منزله پوششاند شما را و شما بجاى پوششايد ايشان را دانست خدا كه شما خيانت مىكرديد در حق خويشتن پس به مهربانى بازگشت بر شما و درگذشت از شما پس الحال مخالطت كنيد با زنان خود و طلب كنيد آنچه مقدر كرده است خدا براى شما يعنى اولاد و بخوريد و بنوشيد تا آنكه روشن شود براى شما رشته سفيد از رشتهء سياه مراد از رشتهء سفيد فجرست پس ازان تمام كنيد روزه را تا شب و مساس مكنيد زنان را درحالىكه معتكف باشيد در مسجدها اينها منهيات خداست پس نزديك مشويد به آنها همچنين بيان مىكند خدا آيتهاى خود را براى مردمان باشد كه پرهيزگارى كنند ( 187 )
شرح
أُحِلَّ لَكُمْحلال كرده شد مر شما رالَيْلَةَ الصِّيامِدر شب روزهالرَّفَثُكنايت از مباشرت استإِلى نِسائِكُمْبا زنان خودهُنَّ لِباسٌ لَكُمْايشان پوششند مر شما راوَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّو شما نيز لباسيد مر ايشان را كنايت است از اختلاط و التصاق چنانچه لباس را با بدن مىباشدعَلِمَ اللَّهُدانست خداى در ازلأَنَّكُمْآنكه شماكُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْباشيد كه خيانت كنيد با نفسهاى خود و ستم روا داريد بر خود به مباشرت در غير وقت آنفَتابَ عَلَيْكُمْپس رجوع كرد بر شما به رحمت و رخصت داد بارتكاب مفطرات در شبهاى روزهوَ عَفا عَنْكُمْو عفو كرد از شما آن خيانت رافَالْآنَپس اكنونبَاشِرُوهُنَّمباشرت كنيد با ايشان در ليالى صياموَ ابْتَغُواو بجوئيدما كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْآنچه نوشته است خداى بر شما در لوح محفوظ يعنى فرزند مراد آنست كه غرض اصلى از مباشرت بقاى انس بايد كه طلب نسل باشد نه مجرد التذاذ به شهوتوَ كُلُواو بخوريدوَ اشْرَبُواو بياشاميد در شبهاى روزهحَتَّى يَتَبَيَّنَتا وقتى كه روشن شودلَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُمر شما را رشتهء سفيد كه كنايت از روشنائى روزستمِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِاز رشتهء سياه كه اشارت به تاريكى شب است در صحيحين آمده كه بعضى از صحابه رض كه رشته سفيد و رشتهء سياه بر پاى بسته بمفطرات اشتغال مىنمودند تا وقتى كه ميان بياض و سواد فرق پديد آمدى تا آنگاه كهمِنَ الْفَجْرِبيان خيط ابيضست نازل شد دانستند كه مراد ظهور نور صبح استثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِپس باتمام رسانيد روزه را تا شبوَ لا تُبَاشِرُوهُنَّو مباشرت مكنيد زنان راوَ أَنْتُمْ عاكِفُونَو حال آنكه شما مقيمان باشيدفِي الْمَساجِدِدر مسجدها مراد اهل اعتكافاند كه از صورت مباشرت ممنوع گشتهاند و امام مالك همه تلذذات بر معتكف حرام مىدارد و نزد محققان اعتكاف نگاه داشتن نفسست در دائره اوامر و نواهى شيخ ابو بكر واسطى رح فرموده كه اعتكاف حبس نفس است و حفظ جوارح و مراعات وقت چون اين سه شرط بجا آرى هر جاى كه خواهى معتكف توانى بود عزيزى بدى درآمد و خادم را گفت مرا به بقعر پاك نشان ده تا نماز گذارم خادم گفت دل خود را از ما سواى اللّه پاك كن و هرجا كه مىخواهى نماز بگذار ابياتاز ان محراب ابرو رو مگردان * اگر در مسجدى در در خراباتولى فارغ ببايد پاك ز اغيار * كه تا لذّت بيابى در مناجاتتو گر دربند مال و جاه باشى * كجا يا بى صفا هيهات هيهاتتِلْكَآنچه گفته شد در باب روزه و متعلقات آنحُدُودُ اللَّهِاندازهاى است كه خداى تعالى در دين مقرر كردهفَلا تَقْرَبُوهاپس بدان نزديك مشويد مبالغه است در منع تجاوز از آن چه وقتى كه قرب بدان واقع نشود تجاوز از ان خود چگونه صورت بنددكَذلِكَهمچنانكه تبيين اين احكام فرموديُبَيِّنُ اللَّهُبيان مىكند خداىآياتِهِنشانهاى خود را از امر و نهى وعد و وعيدلِلنَّاسِبراى عامهء مردمانلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَتا شايد كه بپرهيزند و از حدود اللّه در نگذرند -