2 / 179
و شما را بسبب قصاص زندگانيست اى خداوندان خرد تا باشيد كه پرهيزگارى كنيد ( 179 )
2 / 180
لازم كرده شد بر شما وقتى كه موت پيش آيد كسى را از شما اگر مال بگذارد وصيّت كردن براى پدر و مادر و نزديكان به نيكوئى لازم شد اين كار بر متقيان ( 180 )
2 / 181
پس هر كه بدل كند وصيّت را بعد از آنكه شنيدش پس جزين نيست كه گناه تبديل بر آن كسان ست كه بدل مىكنند آن وصيّت را هر آئينه خدا شنوا داناست ( 181 )
2 / 182
پس هر كه دريابد از وصيتكننده ظلمى يا گناهى پس صلاح آرد در ميان ايشان پس هيچ گناه نيست به روى هر آئينه خدا آمرزنده مهربانست ( 182 )
شرح
وَ لَكُمْو مر شما راستفِي الْقِصاصِدر حكم قصاصحَياةٌبقا و زندگى يعنى چون كسى قصد قتل كسى كند و بخوف قصاص از ان بازايستد آن شخص از كشتن سالم ماند و او از قصاص ايمن ماند پس حكم قصاص سبب بقاى شماستيا أُولِي الْأَلْبابِاى خداوندان عقللَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَتا باشد كه شما بپرهيزيد از قتل به ناحقكُتِبَ عَلَيْكُمْنوشته شد بر شما يعنى فرض كرده شدإِذا حَضَرَچون حاضر شودأَحَدَكُمُيكى را از شماالْمَوْتُاسباب و علامات مرگ از مرض و غير آنإِنْ تَرَكَ خَيْراًاگر بگذارد مالى را مراد مال بسيارستالْوَصِيَّةُوصيّت كردنلِلْوالِدَيْنِبراى پدر و مادروَ الْأَقْرَبِينَو خويشاوندان و فرزندانبِالْمَعْرُوفِبانصافحَقًّانوشته شده اين وصيّت به حق و راستىعَلَى الْمُتَّقِينَبر پرهيزكنندگان از حرمان والدين و اقربا ، در جاهليت بريا و سمعه وصيت مىكردند و والدين و خويشان را محروم مىساختند حق سبحانه ايشان را از ان منع كرد و وصيت براى اين جمع مقرر ساخت و باز حكم اين آيت به آيت مواريث منسوخ شد و سهم بر ميراث قرار يافت و حالا وصيّت فضيلت است نه فريضه و آن نيز دربارهء درويشان بايد و نشايد كه بر ثلث مال بفزايدفَمَنْ بَدَّلَهُپس هر كه تبديل كند امر وصيت را يا قول موصى رابَعْدَ ما سَمِعَهُبعد از آنكه شنيده باشدفَإِنَّما إِثْمُهُپس جزين نيست كه گناه تبديل باشدعَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُبر آنان كه تبديل ايصا مىكنند و ذمهء موصى از ان برى باشدإِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌبه درستى كه خدا شنواست هم كلام موصى را و هم قول مبدل راعَلِيمٌداناست به نيّت موصى و تبديل وصىفَمَنْ خافَپس هر كه بداند و دريابد يا بترسد خواه وارث و خواه وصى يا امام يا قاضىمِنْ مُوصٍاز وصيتكنندهجَنَفاًميلى از حق بسهو يا عدول از ذوى القربىأَوْ إِثْماًيا بزهكارى بعمد يا وصيت به زيادت از ثلث مالفَأَصْلَحَپس اصلاح كندبَيْنَهُمْميان موصى لهم و ميان ورثه يا در حال حيات موصى كسى دانست كه در وصيّت مخالفت شرع مىكند نگذارد و ميان موصى و موصى له اصلاح نمايدفَلا إِثْمَ عَلَيْهِپس برو هيچ وبالى و بزهى نيستإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌبه درستى كه خدا آمرزگارست مر موصى را چون به حق بازگرددرَحِيمٌمهربان است بر وصى كه از مضمون وصيت در نگذرد -