14 / 48
روز كه بدل كرده شود زمين به غير اين زمين و بدل كرده شوند آسمانها و ظاهر شوند بحضورى خدا يگانه غالب ( 48 )
14 / 49
و ببينى آن روز گناهكاران را دست و پا بهم بسته در زنجيرها ( 49 )
14 / 50
لباس ايشان از قطران باشد و بپوشد روى ايشان را آتش ( 50 )
14 / 51
تا جزا دهد خدا هر كسى را به آنچه كرده است هر آئينه خدا زود حسابكننده است ( 51 )
14 / 52
اين قرآن خبر رسانيدنست مردمان را و تا بيم كرده شوند به آن و تا بدانند كه جز اين نيست كه وى خداى يگانه است و تا پندپذير شوند خداوندان عقل ( 52 )
[ سوره حجر ]
بنام خداى بخشاينده مهربان
15 / 1
اين آيتهاى كتاب الهى و قرآن روشن است ( 1 )
شرح
يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُدر روزى كه بدل كرده شود زمينغَيْرَ الْأَرْضِبه زمينى ديگروَ السَّماواتُو آسمانها مبدل گردد به آسمانى ديگر در تيسير گويد تبديل الارض تسويه جبالست و انهار و اشجار و تبديل سما تكوير شمس و تناثر ستارگان و در معالم قولى آورده كه آسمانها را بهشت سازنده و زمينها را دوزخ و از حضرت مرتضى على رض نقل كرده كه زمين را بدل كنند به زمينى از نقره و آسمان را به آسمانى از زر و قول ابن مسعود رض آنست كه روز قيامت برآرند زمينى را از نقره پاك كه بر ان هيچ گناه نكرده باشند مؤيد اين سخن استوَ بَرَزُواو ظاهر شوند مردمان از گورهاى خودلِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِبراى محاسبه خداى يگانه قهركنندهوَ تَرَى الْمُجْرِمِينَو ببينى گنهكاران يعنى مشركان رايَوْمَئِذٍدر ان روزمُقَرَّنِينَبا هم بسته و جمع كرده بحسب مشاركت در عقايد و اعمال تا قرين ساخته هر يك را با ديوى كه موسوس او بودهفِي الْأَصْفادِدر بندها يا غلهاسَرابِيلُهُمْپيراهنهاى ايشانمِنْ قَطِرانٍقطرانست و آن چيزى باشد سياه و غليظ و گويند صمغ ابهل است كه مىپزند و بر شتر گرگين طلا مىكنند تا به حدت خود جرب را بسوزاند فردا بر جلود دوزخيان اندازند تا به حدت و شدّت آن و وحشت خبث لون و نتن رائحه و سرعت اشتعال در ان معذب گردند و گفتهاند تفاوت ميان قطران دوزخ و قطران دنيا مانند تفاوت است ميان آتش دوزخ و آتش دنيا پس اين قطران بر اعضاى ايشان طلاكنندهوَ تَغْشى وُجُوهَهُمُ النَّارُو فروگيرد و بپوشد رويهاى ايشان را آتش يعنى در ان پيچدلِيَجْزِيَ اللَّهُمتعلق است به برزوا يعنى برآيند از قبرها تا جزا دهد خداىكُلَّ نَفْسٍهر تنى راما كَسَبَتْجزاى آنچه كرده استإِنَّ اللَّهَبه درستى كه خداىسَرِيعُ الْحِسابِزود حساب است مر بندگان را زيرا كه حساب يكى او را از حساب ديگر بازنمىداردهذااين قرآن با آنچه درين سوره است از موعظهبَلاغٌ لِلنَّاسِكفايت است مردمان را تا پند داده شوند به آنوَ لِيُنْذَرُوا بِهِو تا بيم كرده شوند به آنوَ لِيَعْلَمُواو تا بدانند به تأمل در دلائل قدرتى كه درو مذكورستأَنَّما هُوَآنكه اوستإِلهٌ واحِدٌخداى يكتاوَ لِيَذَّكَّرَو هر آئينه بايد كه پند گيردأُولُوا الْأَلْبابِخداوندان خردها و بازايستند از مناهى و قيام كنند باوامر و نواهى