2 / 175
ايشانند آنان كه خريد كردهاند گمراهى را عوض هدايت و عذاب را عوض آمرزش پس چه شكيباناند ايشان بر دوزخ ( 175 )
2 / 176
اين همه بسبب آنست كه خدا فرودآورد كتاب را براستى و هر آئينه آنان كه اختلاف كردند دران كتاب هر آئينه در مخالفت دوراند از صواب ( 176 )
2 / 177
نيست نيكوكارى آنكه متوجه كنيد روى خود را به طرف مشرق و مغرب و ليكن صاحب نيكوكارى آنست كه باور دارد خدا را و روز قيامت را و فرشتگان را و كتاب و پيغامبران را و بدهد مال با وجود دوست داشتن آن مال خداوندان خويشى را و يتيمان را و فقيران را و مسافران را و سؤالكنندگان را و خرج كنند در باب بردها و برپا دارد نماز را
شرح
أُولئِكَ الَّذِينَآن گروه آنانند كه از روى جهالتاشْتَرَوُا الضَّلالَةَبخريدند يهوديت كه محض گمراهى استبِالْهُدىبايمان و معرفت و اين معاملهء دنيا استوَ الْعَذابَ بِالْمَغْفِرَةِو بخريدند عذاب جاودانى را به آمرزش ربانى و اين سوداى آخرت استفَما أَصْبَرَهُمْپس چه چيز ايشان را شكيبا گردانيده يا چه شكيبان ايشانعَلَى النَّارِبر آتش و چنان آتشى كه ابد الآبدين در ان بايد بودذلِكَاين عذاب مر ايشان رابِأَنَّ اللَّهَبسبب آنست كه خداىنَزَّلَ الْكِتابَ بِالْحَقِّفروفرستاد تورات را به راستى و ايشان حكم آن را پوشيدند و در كتمان نعت محمد كوشيدند تا قرآن را فرستاد و ايشان متابعت نهنمودند و در مخالفت افزودندوَ إِنَّ الَّذِينَو به درستى كه آنان كهاخْتَلَفُوااختلاف كردندفِي الْكِتابِدر توريت يا قرآن و اگر لام جنس گيرند در همه كتابهاى منزله اختلاف آن باشد كه به بعضى ايمان آوردند و ببعضى كافر شدند پس اين اهل اختلافلَفِي شِقاقٍ بَعِيدٍدر خلاف و عناد ، دور از وفاقاند يا در ضلالت دور از هدى ، اهل كتاب بعد از نزول اين آيت گفتند كه ما در شقاق و ضلال نيستيم بلكه به خداى ايمان داريم و نماز مىگذاريم و اين نيكوئى تمام است حق سبحانه ، فرمودلَيْسَ الْبِرَّنيست نيكى عظيم كه از سائر ابواب خير بر آن اقتصار بايد كردأَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْآنكه بگردانيد رويهاى خود را در نمازقِبَلَ الْمَشْرِقِبسوى مشرق چون نصارىوَ الْمَغْرِبِو به طرف مغرب چون يهودوَ لكِنَّ الْبِرَّو ليكن نيكوئى يعنى صاحب نيكوئىمَنْ آمَنَ بِاللَّهِآنكس است كه بگرود به خداى و يگانگى و يكتائى او نه چون يهود و نصارى كه عزير و عيسى ع را در الوهيت شركت دهندوَ الْيَوْمِ الْآخِرِو بگرود بروز قيامت و متعلقات آن هم تعريض است بجهودان و ترسايان كه دخول بهشت را به خود اختصاص مىدهندوَ الْمَلائِكَةِو بگرود به فرشتگان و همه را دوست دارد و نه چون يهود كه با جبرئيل دشمنى مىورزندوَ الْكِتابِو ايمان آرد به همه كتابهاى او نه چون احبار يهود كه اختلاف مىكنندوَ النَّبِيِّينَو بگروند به همه پيغامبران نه چون اهل كتابين كه ببعضى ايمان مىآرندوَ آتَى الْمالَو بدهد مال خود راعَلى حُبِّهِبر دوستى حق تعالى يا بر دوستى مال با وجود آنكه دوست مىدارد و از سر آن باز مىگذرد و در راه خداى مىدهدذَوِي الْقُرْبىخويشان درويش راوَ الْيَتامىو بىپدران را كه خردسال باشندوَ الْمَساكِينَو محتاجان را كه سؤال نكنندوَ ابْنَ السَّبِيلِو راهگذران را كه هيچ در دست ندارند يا مهمانان راوَ السَّائِلِينَو درويشان خواهنده راوَ فِي الرِّقابِو در بهاى بندگان مكاتب كه برنجم كتابت معونت طلبند يا بندگان را بخرد و آزاد كندوَ أَقامَ الصَّلاةَو آرد نماز مفروضه را -