14 / 6
و ياد كن آن وقت كه گفت موسى قوم خود را ياد كنيد نعمت خدا را بر خويش چون خلاص كرد شما را از كسان فرعون مىرسانيدند بشما سختى عذاب و مىكشتند پسران شما را و زنده مىگذاشتند دختران شما را و درين حال آزمايش بزرگ بود از پروردگار شما ( 6 )
14 / 7
و آن وقت كه خبردار ساخت پروردگار شما كه اگر شكر كنيد زياده دهم شما را و اگر ناسپاسى كنيد هر آئينه عذاب من سخت است ( 7 )
14 / 8
و گفت موسى اگر كافر شويد شما و هر كه در زمين است همه يكجا پس هر آئينه خدا توانگر ستوده شده است ( 8 )
شرح
وَ إِذْ قالَ مُوسىو ياد كن آن را كه گفت موسى عليه السلاملِقَوْمِهِمر قوم خود يعنى بنى اسرائيل رااذْكُرُوااى گروه من ياد كنيدنِعْمَةَ اللَّهِنعمتهاى خداى را كه انعام فرمودهعَلَيْكُمْبر شماإِذْ أَنْجاكُمْچون برهانيد شما رامِنْ آلِ فِرْعَوْنَاز كسان فرعونيَسُومُونَكُمْمىچشانيدند شما راسُوءَ الْعَذابِبدىّ عذاب يعنى عذابهاى بد بشما مىرسانيدند و به بندگى گرفته كارهاى سخت مىفرمودندوَ يُذَبِّحُونَو مىكشتندأَبْناءَكُمْپسران شما را كه منجمان گفته بودند كه در بنى اسرائيل پسرى متولد شود كه هلاك فرعون بسبب او باشدوَ يَسْتَحْيُونَو زنده مىگذاشتندنِساءَكُمْدختران شما را تا خدمت زنان ايشان كنندوَ فِي ذلِكُمْو در ان محنت و شدّتبَلاءٌآزمايشى بود شما رامِنْ رَبِّكُمْاز آفريدگار شما يا در آن نجات نعمتى بود شما را از حق تعالىعَظِيمٌبزرگ و بىنهايتوَ إِذْ تَأَذَّنَو ياد كنيد اى بنى اسرائيل آن را كه اعلام كرد و آگاه گردانيد شما رارَبُّكُمْپروردگار شمالَئِنْ شَكَرْتُمْاگر شكر كنيد بر نعمتهاى منلَأَزِيدَنَّكُمْهرآئينه افزون كنم بر شما نعمت راوَ لَئِنْ كَفَرْتُمْو اگر ناسپاسى نمائيد بر آنإِنَّ عَذابِيبه درستى كه عذاب منلَشَدِيدٌهرآئينه سخت است بر ناسپاسان و شدّت عذاب سلب نعمت بود در دنيا و وقوع عقوبت در عقبى شيخ ابو عبد الرحمن سلمى از ابو على جورجانى نقل مىكند كه اگر شكر كنيد بر نعمت اسلام زيادت كنم آن را بايمان و اگر سپاسدارى كنيد بر ايمان افزون كنم باحسان و اگر بر آن شكر كنيد زيادت سازم به معرفت و اگر بر آن شاكر باشيد برسانم بمقام وصلت و اگر آن را شكر گوئيد بالا برم به درجه قربت و بشكر آن نعمت درآرم به خلوتگاه انس و مشاهدت و ازين كلام حقائق اعلام معلوم مىشود كه شكر مرقات ترقى و معراج تصاعد بر درجات است و فى المثنوى المعنوى ابياتشكر نعمت نعمتت افزون كند * كس زيان بر شكر گفتن چون كندشكر باشد دفع علتهاى دل * سود دارد شاكر از سوداى دلوَ قالَ مُوسىو گفت موسى كه اى گروه منإِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْاگر كافر شويد يا ناسپاسى كنيد شماوَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعاًو هر كه هست در زمين همه ايشان از پرى و آدمىفَإِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّپس به درستى كه خداى بىنياز است از عبادت و شكر شماحَمِيدٌستوده است بىستايش خلق يعنى ذرّات مخلوقات بشكر نعمت او ناطقاند و السنة جميع اشياء به تسبيح و حمد او جارى بيتبه ذكرش جمله موجودات گويا * همه او را ز روى شوق جويا -