11 / 80
گفت اگر مرا به مقابلهء شما قوتى بودى يا من پناه گرفتمى بقوم زورآور ( مىكردم آنچه مىكردم ) ( 80 )
11 / 81
فرشتگان گفتند اى لوط هر آئينه ما فرستادگان پروردگار توايم نخواهند رسيد به تو پس ببر كسان خود را به پاره از شب و بايد كه واپس نه نگرد هيچكس از شما الا زن تو كه رسيدنى است او را آنچه رسد به اين قوم هر آئينه ميعاد ايشان وقت صبح است آيا صبح نزديك نيست ( 81 )
11 / 82
پس چون آمد فرمان ما ساختيم زبر آن ديههها را زير آن و بارانيديم بر آنجا سنگها از قسم سنگ گل ته بته ( يعنى پى در پى ) ( 82 )
شرح
قالَگفت لوط ع در جواب ايشانلَوْ أَنَّ لِي بِكُمْ قُوَّةًكاش كه باشد مرا بدفع شما قوتى يا اگر مرا قوتى باشد در نفس من هر آئينه شما را دفع كنمأَوْ آوِييا پناه گيرم و بازگردمإِلى رُكْنٍ شَدِيدٍبركنى سخت يعنى عشيره و قبيله كه بمدد ايشان منع شما توانم كرد در احاديث صحيحه وارد است كه حضرت رسالتپناه فرمود كه رحم اللّه اخى لوطا كان يأوى الى ركن شديد يعنى به خداى پناه گرفت و حق سبحانه او را يارى داد چه ملجاى درماندگان جز درگاه او نيست مثنوىآستانش كه قبلهگاه همه است * از همه آفتى پناه همه استهر كه دل در حمايتش بسته است * از غم هر دو كون وارسته استآوردهاند كه لوط ع در خانه فروبسته بود و از پس در با ايشان مجادله مىنمود ايشان ديوار را بشگافتند و خواستند كه به خانه درآيند لوط ع بهغايت مضطرب و اندوهناك شد ملائكه او را بدان اضطراب و خروش و جزع ديدندقالُوا يا لُوطُگفتند اى لوطإِنَّا رُسُلُ رَبِّكَما فرستادگان پروردگار توايم و به عذاب ايشان نازل شدهايم دل قوى دار كه ايشانلَنْ يَصِلُوا إِلَيْكَنمىرسند باضرار و ايذاى تو يعنى ضرر ايشان به تو نمىرسد تو قدم از ميان بيرون نه و ما را با ايشان بگذار پس جبرئيل ع به پيش ايشان باز شد و پر خود را بر رويهاى ايشان ماليد همه كور شدند و از خانه لوط ع بيرون دويده مىگفتند حذر كنيد كه مهمانان لوط ساحرانند پس جبرئيل ع فرمود كهفَأَسْرِ بِأَهْلِكَپس ببر كسان خود رابِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِبه پاره از شب يعنى بعد از گذشتن برخى از شبوَ لا يَلْتَفِتْو بايد كه التفات نهكند و واپس نگردمِنْكُمْ أَحَدٌاز شما يكى پس همه اهل خود را ببرإِلَّا امْرَأَتَكَمگر زن خود را كه او كافره استإِنَّهُ مُصِيبُهابه درستى كه رسنده است او راما أَصابَهُمْآنچه رسد بديشان يعنى وى نيز چون باقى كفار هلاك خواهد شد لوط عليه السلام از غايت تنگدلى فرمود كى خواهد بود هلاك شدن ايشان جبرئيل ع فرمودإِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُبه درستى كه هنگام عذاب ايشان صبح است لوط ع فرمود كه هنوز تا صبح بسيار وقت است جبرئيل فرمودأَ لَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيبٍآيا نيست صبح نزديك يعنى نزديك استفَلَمَّا جاءَ أَمْرُناپس آنوقت كه آمد فرمان ما به عذاب ايشان جبرئيل ع را فرموديم تا پر خود را در زير شهرهاى ايشان درآورد و برداشت و بر بالا برد تا به جائى كه اهل آسمان بانگ خروس و آواز سگان ايشان مىشنودند پس حكم كرديم تا بيفگند و ما بقدرت كاملهجَعَلْناگردانيديمعالِيَها سافِلَهازبر آن شهرها را زير آن يعنى سرنگون ساختيموَ أَمْطَرْناو ببارانيديمعالِيَهابر آن شهرها بعد از سرنگون شدن آنحِجارَةًسنگمِنْ سِجِّيلٍاز گل متحجّر سجيل معرب سنگ گل است و آن گل به آتش پخته شده چون آجر يا سجيل كوهى است در آسمان يا نام آسمان دنيا است يا سجين است كه نام او جهنّم باشد يعنى آن سنگباران بر ايشان از آسمان بود يا از دوزخ و آن سنگها بودمَنْضُودٍبر هم نهاده يا پىدرپى .