10 / 20
و مىگويند چرا فرونه فرستاده شده است بر اين پيغمبر نشانهء از پروردگار وى پس بگو جز اين نيست كه علم غيب خداى راست پس انتظار بكنيد هر آئينه من با شما از منتظرانم ( 20 )
10 / 21
و چون بچشانيم مردمان را رحمتى پس از سختى كه رسيده بود به ايشان ناگهان ايشان را بدانديشى باشد در نشانهاى ما بگو خدا زودترست در بدانديشى هر آئينه فرستادگان ما مىنويسند آنچه بدانديشى مىكنيد ( 21 )
10 / 22
اوست آنكه روان مىكند شما را در خشكى و در دريا تا وقتى كه باشيد در كشتيها و روان شدند ( كشتيها ) با سواران خود بباد خوش و شادمان شدند ايشان به آن باد مواق ناگهان برسد به آن كشتيها بباد تند بيايد به ايشان موج از هرجا و بدانند ايشان كه از هر جهت گرفتار گشتند دعا كنند بجناب خدا خالص كرده براى او عبادت را كه اگر خلاص كنى ما را ازين بلا باشيم از شكركنندگان ( 22 )
شرح
وَ يَقُولُونَو مىگويند مقترحان آيات يعنى مشركان مكهلَوْ لا أُنْزِلَچرا فروفرستادهعَلَيْهِبر محمد صآيَةٌمعجزهمِنْ رَبِّهِاز پروردگار او از معجزاتى كه ما مىطلبيم كه آن تفجير انهارست و اسقاط سما و بواقى آيات كه در سوره بنى اسرائيل مذكور خواهد شد انشاءالله تعالىفَقُلْپس بگو در جواب ايشان كه نزول آيتها از عالم غيبست و بىشبهإِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّهِجز اين نيست كه علم غيب مر خداى راست شايد كه در ضمن انزال آيات مقترحه شما مفسده باشد كه بازدارد آيتها را از نزولفَانْتَظِرُواپس شما انتظار بريد نزول مقترحات راإِنِّي مَعَكُمْبه درستى كه من نيز با شمامِنَ الْمُنْتَظِرِينَاز منتظرانم تا ببينم كه عذابى بشما مىآيد يا آيتهائى كه مطلوب شمايانست واقع مىشودوَ إِذا أَذَقْنَا النَّاسَو چون بچشانيم مردمان را يعنى اهل مكه رارَحْمَةًصحتىمِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَاز پس بيمارىمَسَّتْهُمْكه رسيده باشد بديشان يا فراخى بعد از تنگى و قحطإِذا لَهُمْچون درنگرى مر ايشان راستمَكْرٌ فِي آياتِنامكرى در آيتهاى ما يعنى طعن كنند در آن و درباره پيغمبر ع كيد نمايند آوردهاند كه اهل مكه هفت سال به بلاى قحط و غلا مبتلا بودند چون رحمت ربانى و رافت سبحانى ازاله آن بليّه نمود بقدح كلام الهى جل و علا و قصد حضرت رسالتپناهى ص مشغول شده بمكايد و حيل تمسك مىجستند حق سبحانه فرمودقُلِ اللَّهُبگو اى محمد ص كه خداىأَسْرَعُ مَكْراًزودترست از شما در رسانيدن جزاى مكر شما يعنى پيش از ظهور كيد شما بنزول عذاب بر شما امر خواهد كردإِنَّ رُسُلَنابه درستى كه فرستادگان ما يعنى ملائكه حفظهيَكْتُبُونَمىنويسندما تَمْكُرُونَآنچه شما مىانديشيد از مكر و بعد از آنكه تدبير خفى شما بر فرشتگان ما پوشيده نيست بر ما كى پنهان خواهد بود مضمون اين كلام تحقيق انتقامستهُوَ الَّذِياوست آنكهيُسَيِّرُكُمْمىراند و قدرت مىدهد در قطع مسافت شما رافِي الْبَرِّدر خشكى بمركب چون اسپ و شتروَ الْبَحْرِو در ترى بمركب خشك چون كشتى و زورقحَتَّى إِذا كُنْتُمْتا چون باشيد شمافِي الْفُلْكِدر كشتىوَ جَرَيْنَ بِهِمْو كشتيها مىروند با آنان كه درويندبِرِيحٍ طَيِّبَةٍبه بادى خوش كه نرم مىوزد فائده عدول از خطاب به غيبت مبالغه است يعنى گويا اين صورت تذكر است مر غير مخاطبان را نيز تا متعجب شوند از احوال اين قوم كه در كشتى نشستهاند و كشتى ايشان را بباد راست كه به اندازه اصلاح كشتى مىوزد و مىرودوَ فَرِحُوا بِهاو شادمان شدهاند ايشان به آن بادجاءَتْهاناگاه آيد بدان كشتىرِيحٌ عاصِفٌبادى سخت و ناموافق كه دريا را بشور آردوَ جاءَهُمُ الْمَوْجُو بيايد بديشان موج دريامِنْ كُلِّ مَكانٍاز هر مكانى يعنى از چپ و راست و پيش و پس كشتى موج درآيدوَ ظَنُّواو گمان كنندأَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْآنكه فروگرفته است بلاها مر ايشان را از همه جوانبدَعَوُا اللَّهَبخوانند خداى را بكشف آن بلا از ايشانمُخْلِصِينَدر حالتى كه پاك كنندگان باشندلَهُ الدِّينَبراى خداى دين را يعنى از خوف دين خود را خالص سازند و فطرت اصلى ظهور كند و عوارض نفسانيه و شيطانيه زائل گردد گويندلَئِنْ أَنْجَيْتَنااگر ما را نجات دهىمِنْ هذِهِازين اهوال و بلاهالَنَكُونَنَّهرآئينه باشيم مامِنَ الشَّاكِرِينَاز جمله سپاسدارندگان مر نعمت نجات را .