2 / 132
و وصيت كرد به اين كلمه ابراهيم پسران خود را و يعقوب نيز فرزندانش را اى فرزندان من هر آئينه خدا برگزيده است براى شما اين دين را پس ازين جهان نه رويد مگر مسلمان شده ( 132 )
2 / 133
آيا حاضر بوديد آنگاه پيش آمد يعقوب را موت آنگاه كه گفت فرزندان خود را چه چيز را عبادت خواهيد كرد بعد از من گفتند عبادت كنيم معبود ترا و معبود پدران ترا كه ابراهيم و اسماعيل و اسحاقاند عبادت كنيم آن معبود يگانه را و ما او را منقاديم ( 133 )
2 / 134
اين گروهيست كه درگذشت وى راست آنچه كردند و شما راست آنچه كرديد و شما پرسيده نخواهيد شد از آنچه آن گروه مىكردند ( 134 )
2 / 135
و گفتند شويد جهود يا ترسا تا راه بيابيد بگو بلكه پيروى مىكنيم به ملّت ابراهيم كه حنيف بود و نبود از اهل شرك ( 135 )
شرح
وَ وَصَّى بِهاو وصيت كرد به ملت خود يا به كلمه اسلمتإِبْراهِيمُ بَنِيهِابراهيم مر پسران خود راوَ يَعْقُوبُو وصيّت كرد يعقوب نيز اولاد خود را به موافقت جد خود و مضمون وصيت آن هر دو اين بود كهيا بَنِيَّاى پسران منإِنَّ اللَّهَ اصْطَفىبه درستى كه خداى برگزيدهلَكُمُ الدِّينَبراى شما دين مرضى مشروع مأمور به كه اسلام استفَلا تَمُوتُنَّپس مميريدإِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَمگر كه شما مسلمان باشيد يعنى بر اسلام مداومت كنيد چون مرگ برسد شما را بر اسلام دريابد پس نهى از ترك اسلام هست نه از مرگأَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَآيا شما حاضر بوديدإِذْ حَضَرَآن هنگام كه آمديَعْقُوبَ الْمَوْتُبه يعقوب مرگ او يعنى اسباب و علامات آن و ياد كنيدإِذْ قالَآن وقت كه گفت يعقوبلِبَنِيهِمر پسران خود راما تَعْبُدُونَچه چيز خواهيد پرستيدمِنْ بَعْدِياز پس وفات منقالُواگفتندنَعْبُدُ إِلهَكَخواهيم پرستيد خداى تراوَ إِلهَ آبائِكَو خداى پدران تراإِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَابراهيم را كه جد او بود پدر گفتند جهت آنكه جد حكم پدر دارد و اسماعيل را كه عم او بود هم پدر خواندند زيرا كه عرب عم را اب گويند و حرمت او برابر پدر بجا آرند و اين نظر بر اتحاد اصل است و اسحاق را كه پدر او بودإِلهاً واحِداًعبادت مىكنيم خداى را كه يگانه و يكتا استوَ نَحْنُ لَهُو حال آنكه ما مر آن خداى رامُسْلِمُونَمنقاديم به طاعتتِلْكَاين جماعت يعنى ابراهيم و يعقوب و اولاد ايشانأُمَّةٌگروهى بودندقَدْ خَلَتْكه درگذشتندلَها ما كَسَبَتْمر ايشان راست آنچه كسب كردندوَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْو مر شما را باشد آنچه كسب كرديد ايشان و شما را بر عملها پاداش خواهد دادوَ لا تُسْئَلُونَو شما پرسيده نشويدعَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَاز آنچه بودند ايشان كه عمل مىكردند - اعتقاد يهود آن بود كه ابناى را به طاعت آبا ثواب دهند و بر كفر ابنا ايشان را معاقب سازند درين آيت فرمود كه نه شما را به اعمال ايشان مثاب خواهند ساخت و نه ايشان را بافعال شما مؤاخذه خواهند كردوَ قالُواو گفتند جهودان مر اهل اسلام را كهكُونُوا هُوداًبباشيد از جمع يهودأَوْ نَصارىو گفتند ترسايان كه ترسا شويدتَهْتَدُواتا راه يابيدقُلْبگو اى محمد صبَلْنه جهودى كنم و نه ترسائى بلكه متابعت مىكنم و لازم مىگيريممِلَّةَ إِبْراهِيمَكيس ابراهيم راحَنِيفاًدر حالتى كه آن ملّت مايل است از همه كجىها به راه راست يا ابراهيم مايل بود از همه دينها بدين اسلاموَ ما كانَو نهبود ابراهيم عمِنَ الْمُشْرِكِينَاز شركآرندگان .