8 / 11
آنگاه كه مىپوشيد شما را به پينكى به جهت ايمنى از نزديك خود و فرودمىآورد بر شما از آسمان آب تا پاك كند شما را به آن و ببرد از شما آلودگى شيطان و تا به بندد بر دل شما يعنى ثابت دارد دلها را و محكم كند به آن پايها را ( 11 )
8 / 12
آنگاه كه وحى مىفرستاد پروردگار تو بسوى فرشتگان كه من با شماام پس استوار سازيد مسلمانان را رعب خواهم افكند در دل كافران پس بزنيد اى مسلمانان بالاى گردنها و بزنيد از ايشان هر طرف دست و پاى را ( 12 )
8 / 13
اين بسبب آنست كه ايشان خلاف كردند با خدا و رسول او و هر كه خلاف كند با خدا و رسول او پس خدا سخت عقوبتست ( 13 )
شرح
إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَو ياد كنيد آن را نيز كه كشيد در سرهاى شما خوابى سبك را صحابه كرام رض را در ان شب كه روزش التقاى فريقين خواسته بود دغدغه عظيم دست داد جهت آنكه منزل ايشان در ريگستانى بود كه رونده را قدم در خاك فرومىرفت و آب نيز نداشتند حق تعالى خواب بر ايشان گماشتأَمَنَةً مِنْهُبراى ايمنى حاصل از نزديك او و در ان خواب از اكثر صحابه رض محتلم شدند على الصباح شيطان لعين آغاز وسوسه كرد كه شما را نماز مىبايد گزارد و بعضى محدثيد و برخى جنب و آب نداريد و پاى تا به زانو بريك فرومىرود و كافران در زمين شخند و بر آب قادر و شما مىگوئيد كه ما دوستان خدائيم و پيغمبر در ميان ماست اين چگونه باشد حق سبحانه در آن محل باران فرستاد چنانچه فرمودوَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْو فروفرستاد بر شمامِنَ السَّماءِاز ابر يا از طرف آسمانماءًآبىلِيُطَهِّرَكُمْ بِهِتا پاك گرداند شما را به آن آب از حدث و جنابتوَ يُذْهِبَ عَنْكُمْو ببرد از شمارِجْزَ الشَّيْطانِوسوسه شيطان را كه مىگفت نصرت و جنابت با هم جمع نشوند آوردهاند كه باران چندان باريد كه رودها روان شده پس صحابه كرام رض غسل كردند و وضو ساختند و چهارپايان خود را آب دادند و ريگها كه در ميان ايشان و كفار بود بر هم بنشست و وسوسه زائل گشتوَ لِيَرْبِطَو تا ببنددعَلى قُلُوبِكُمْبر دلهاى شما اميدوارى بلطف حضرت بارىوَ يُثَبِّتَ بِهِو براى آنكه ثابت گرداند بدان بارانالْأَقْدامَقدمهاى شما را يعنى چون باران بر زمين ريگآميز باريد آن را استحكام داد پس قدمگاه مؤمنان مستحكم شد و در زمين شخ منزل كفار بود ؟ ؟ ؟ عظيم پديد آمد و گفتهاند مراد ثبات قدمست در معركه حربإِذْ يُوحِي رَبُّكَياد كن اى محمد ص چون وحى كرد پروردگار توإِلَى الْمَلائِكَةِبسوى فرشتگان كه بامداد مؤمنان آمدند و مضمون وحى آن بود كهأَنِّي مَعَكُمْبه درستى كه من با شمايم در امداد و اعانت يا ناصر و نگاهدار شمائيم از شر دشمنفَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُواپس استوار سازيد يعنى دلدارى كنيد مؤمنان را به تكثير سواد ايشان يا محاربت با كافران و اصح آنست كه به بشارت چه در مدارك آورده كه فرشتگان بر صورت آدميان در پيش صف لشكر مؤمنان مىرفتند و مىگفتند بشارت باد كه شما غالب شديد و خدا يار شماست و مردانه باشيد كه دشمنان شما اندكاند و نصرت مر شما راست پس معنى آيت اين باشد كه اى فرشتگان شما بشارت دهيد كه منسَأُلْقِيزود باشد كه در افكنمفِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوادر دلهاى آنان كه حق را پوشيدندالرُّعْبَترس و بيم رافَاضْرِبُواپس بزنيد اى ملائكه كافران را به شمشيرهافَوْقَ الْأَعْناقِبر زبر گردنهاى ايشان يعنى بر مذابح يا رءوس ايشان امام واحدى از امام ابن الانبارى رح نقل مىكند كه چون ملائكه بقتال مأمور شدند نمىدانستند كه در ضرب قصد كدام عضو مىبايد كرد حق سبحانه فرمود كه بزنيد بر سرهاى ايشانوَ اضْرِبُوا مِنْهُمْو بزنيد از ايشان يعنى ببريد از كافرانكُلَّ بَنانٍهمه سر انگشتان و گفتهاند مراد تمام دست و پاى استذلِكَاين ضرب بديشانبِأَنَّهُمْبسبب آنست كه ايشانشَاقُّوا اللَّهَمخالفت كردند خداى راوَ رَسُولَهُو فرستاده او راوَ مَنْ يُشاقِقِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُو هر كه خلاف كند خدا و رسول او رافَإِنَّ اللَّهَپس به درستى كه خداشَدِيدُ الْعِقابِسخت عقوبت است بر مخالفتكنندگان در دنيا به گرفتارى و در آخرت به خوارى .