7 / 202
و برادران كافران مىكشند ايشان را در گمراهى و هرگز بازنمىايستند ( 202 )
7 / 203
و يا محمد ص چون نمىآرى نزديك ايشان آيتى مىگويند چرا از طرف خود انشا نمىكنى او را بگو جزين نيست كه پيروى مىكنم آنچه فرودآورده شده است بسوى من از پروردگار من اين قرآن نشانهاست آمده از پروردگار شما و هدايت و بخشايش است مرقوم مؤمنان را ( 203 )
7 / 204
و چون خوانده شود قرآن پس گوش نهيد بسوى آن و خاموش باشيد تا مهربانى كرده شود بر شما ( 204 )
7 / 205
و ياد كن پروردگار خود را در ضمير خود بزارى و ترسكارى و ياد كن پروردگار خود را بكلام پستتر از بلندآوازى بامداد و شبانگاه و مباش از غافلان ( 205 )
شرح
وَ إِخْوانُهُمْو برادران كفّار كه شياطينانديَمُدُّونَهُمْمىكشند كافران رافِي الغَيِّدر گمراهى و غوايت را در چشم ايشان مىآرايندثُمَّ لا يُقْصِرُونَپس باز نمىايستند از اضلال ايشان و دست تصرّف از ايشان كوتاه نمىكنندوَ إِذا لَمْ تَأْتِهِمْو چون نيارى تو اى محمد ص به كافرانبِآيَةٍبآيتى از قرآن مقارن طلب ايشانقالُواگويندلَوْ لا اجْتَبَيْتَهاچرا بر هم نبافتى و برنگزيدى آن آيت را از پيش خود و در تبيان آورده كه اهل مكه بر سبيل تعنّت آيتهاى قرآنى مىطلبيدند چون در نزول آن تاخيرى واقع شدى از روى استهزا گفتندى چرا احداث و انشا نكردى چنانچه ديگر آيتها را اين آيت نازل شد و امر آمد كهقُلْبگو اى محمد صإِنَّما أَتَّبِعُجزين نيست كه من پيروى مىكنمما يُوحى إِلَيَّآن چيزى را كه وحى كرده مىشود به منمِنْ رَبِّياز آفريدگار من و من بربافنده و سازنده قرآن نيستمهذااين قرآنبَصائِرُدليلها و حجتهاست كه بدان حق ديده و صواب دريافته شودمِنْ رَبِّكُمْفرود آمده از پروردگار شماوَ هُدىًو راه نماينده استوَ رَحْمَةٌو بخشاينده يا هدايت و رحمت استلِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَبراى گروهى كه مىگروند به خداى و رسول وى در اسباب نزول آورده كه جوانى انصارى در عقب رسول صلعم نماز مىگذارد و هر چه آن حضرت ص قرائت مىفرمود او نيز مىخواند آيت آمد كهوَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُو چون خوانده شود قرآن در نمازفَاسْتَمِعُوا لَهُپس بشنويد مر آن راوَ أَنْصِتُواو خاموش باشيد و با امام تلاوت مكنيدلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَشايد كه رحمت كرده شويد ظاهر لفظ مقتضى وجوب استماع قرائت قرآن است هرجا كه خوانند اما عامه علما برآنند كه در خارج صلاة مستحبست و گفتهاند مراد انصات است براى خطبه امام در روز جمعه و خطبه مشتمل مىباشد بر آيتى از قرآنوَ اذْكُرْو ياد كن اى محمدرَبَّكَپروردگار خود رافِي نَفْسِكَدر دل خودتَضَرُّعاًبه زارىوَ خِيفَةًو به ترسكارى زارى به اميد فضل او و ترسكارى از بيم عدل اووَ دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِو بخوان او را خواندنى فرودتر از آواز بلند و آشكارا يعنى ميان سر و جهربِالْغُدُوِّدر بامدادوَ الْآصالِو شبانگاه مراد دوام ذكر است يا آنكه اين دو وقت افضل و اشرفترين اوقات شبانه روز استوَ لا تَكُنْو مباش خطاب با حضرت رسالتپناه ص است و مراد امتاند يعنى مباشيدمِنَ الْغافِلِينَاز جمله بىخبران از ذكر خدا اگرچه ظاهر خطاب به آن حضرت ص است اما در حقيقت خطاب بجميع امت اوست كه مىفرمايد كه از من غافل مباشيد و بعضى ازين امت در تحت اين خطاب درآمده در نيمه ، شبها از خداى تعالى التماس به اين ذكر نموده به سعادت شعور و حضور مع اللّه مستسعد گشته بدوام آگاهى مشرف شدهاند و ذكر و طاعت ايشان دائم در دلست و ظاهر نيست چون طريقه سنّيه خواجههاى نقشبند قدس اسرار هم آوردهاند كه كفار مكّه تعظّم مىنمودند از سجده نمودن مر خدا را و تنفر نموده مىگفتند أ نسجد لما تامرنا و زادهم نفورا حق سبحانه مىفرمايد كه اى محمد ص اگر كافران از سجود من سركشى مىكنند .