6 / 125
پس هر كرا خدا خواهد كه هدايت كندش گشاده كند سينهء او را براى اسلام و هر كرا خواهد كه گمراه كندش تنگ كند سينهء او را در نهايت تنگى گويا بالا مىرود در آسمان و همچنين مىاندازد خدا ناپاكى را بر كسانى كه ايمان نمىآرند ( 126 )
6 / 126
و اين اسلام راه پروردگار تست راست آمده هر آئينه تفصيل كرديم نشانها را براى گروهى كه پندپذير مىشوند ( 127 )
6 / 127
ايشانراست سراى سلامتى يعنى بهشت نزديك پروردگار ايشان و او كارساز ايشانست بسبب آنچه مىكردند ( 128 )
6 / 128
و روز كه حشر كند خدا ايشان را همه يكجا گويد اى گروه جن تابع خود بسيار گرفتيد از مردمان و گفتند دوستان ايشان از آدميان اى پروردگار ما بهرهمند شد بعض ما از بعض و رسيديم بميعاد خويش كه معيّن كرده بودى براى ما گويد خدا آتش جاى شما است جاويدان آنجا ليكن آنچه خدا خواسته بودنيست هر آئينه پروردگار تو استواركار داناست ( 129 )
شرح
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُپس هر كرا خواهد خداأَنْ يَهْدِيَهُآنكه او را راه نمايد و بطريق حق شناسا گردانديَشْرَحْ صَدْرَهُبگشايد دل او رالِلْإِسْلامِبراى قبول كردن اسلاموَ مَنْ يُرِدْو هر كرا خواهدأَنْ يُضِلَّهُآنكه فروگذارد او را و از طريق ايمان بگردانديَجْعَلْ صَدْرَهُگرداند دل او راضَيِّقاًتنگحَرَجاًسخت به مثابه كه سرباز زند از سخن حق و ابا كندكَأَنَّما يَصَّعَّدُگويا كه بالا مىرودفِي السَّماءِدر آسمان يعنى مىگريزد از قبول حق و مىخواهد كه به آسمان رود اين غايت تباعد است در گريختنكَذلِكَهمچنانكه تنگ مىگرداند دل كافران رايَجْعَلُ اللَّهُمىگمارد خداالرِّجْسَعذاب يا لعنت راعَلَى الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَبر دلهاى آنان كه نمىگروند و توحيد را تصديق نمىكنندوَ هذاو اين اسلامصِراطُ رَبِّكَراهيست پسنديده پروردگار تومُسْتَقِيماًدر حالتى كه راست است و درو كجى نيستقَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِبه درستى كه بيان كرديم آيات قرآن رالِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَبراى گروهى كه پند مىپذيرندلَهُمْ دارُ السَّلامِمر اين پندپذيران راست بهشتعِنْدَ رَبِّهِمْذخيره نزديك خداىوَ هُوَ وَلِيُّهُمْو او ناصر ايشانست در دنيا و متولى ثواب ايشان در عقبىبِما كانُوا يَعْمَلُونَبسبب آنچه كردند از تصديق كتاب و پيغمبر صوَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْو ياد كن روزى را كه حشر كنيم ايشان را و حفص يحشرهم خواند يعنى خدا جمع كند جن و انس راجَمِيعاًهمه ايشان را پس گويديا مَعْشَرَ الْجِنِّاى گروه ديوانقَدِ اسْتَكْثَرْتُمْبه درستى كه بسيار يافتيدمِنَ الْإِنْسِاز آدميان كه باغوا تابع خود ساختيدوَ قالَ أَوْلِياؤُهُمْو گويند دوستان شياطينمِنَ الْإِنْسِاز آدميان يعنى آنها كه فرمان ايشان بردندرَبَّنَا اسْتَمْتَعَاى پروردگار ما برخوردارى يافتبَعْضُنا بِبَعْضٍبعضى از ما به بعضى ديگر ، برخوردارى انس از جن آنست كه ايشان را به آرزوهاى نفس راهها نمودند و تمتع جن بانس آنكه مطيع و منقاد ايشان شدند امام ابو منصور ماتريدى رحمه اللّه فرمود كه استمتاع ايشان آنست كه در معصيت معاون يكديگراند ديوان آدميان را به گناه مىخوانند و آدميان دعوت ديوان را اجابت مىكنندوَ بَلَغْناو ديگر گويند كه الهى باستمتاع رسيديمأَجَلَنَا الَّذِي أَجَّلْتَ لَنابدان وقتى كه براى ما مقرر كرده بودى مراد برانگيختنست از قبور يعنى مبعوث شديم اكنون حال ما چگونه خواهد بودقالَگويد خداىالنَّارُ مَثْواكُمْآتش است آرامگاه شماخالِدِينَ فِيهادر حالتى كه جاويد باشيد در آتشإِلَّا ما شاءَ اللَّهُمگر آنچه خواهد خداى كه شما را از آتش بزمهرير نقل كندإِنَّ رَبَّكَبه درستى كه پروردگار توحَكِيمٌخداوند حكمتست در آنچه كند با جن و انسعَلِيمٌداناست باعمال و احوال ايشان .