6 / 115
و تمامست سخن پروردگار تو در راستى و انصاف هيچكس تغييركننده نيست سخنهاى او را و اوست شنوا دانا ( 116 )
6 / 116
و اگر فرمانبردارى كنى بسيارى را از اهل زمين گمراه كنند ترا از راه خدا پيروى نه مىكنند مگر گمان را و نيستند ايشان مگر دروغگويان ( 117 )
6 / 117
هر آئينه پروردگار تو داناترست به كسى كه دور مىشود از راه وى و او داناترست به راهيافتگان ( 118 )
6 / 118
پس بخوريد از آنچه ذكر كرده شده است نام خدا بر وى يعنى نزديك ذبح وى اگر مؤمن هستيد به آيات خدا ( 119 )
6 / 119
و چيست شما را كه نمىخوريد از آنچه ذكر كرده شده است نام خدا بر وى و حال آنكه بتفصيل بيان كرده است براى شما آنچه بر شما حرام ساخته است مگر آنچه مضطر باشيد بسوى او و هر آئينه بسيارى گمراه مىكنند به خواهش نفس خويش به غير دانش هر آئينه پروردگار تو داناترست به ستمگاران ( 120 )
شرح
وَ تَمَّتْو تمام شدكَلِمَةُحجترَبِّكَآفريدگار تو در بيان توحيد و نبوتصِدْقاًاز روى راستى در اخبار و مواعيدوَ عَدْلًاو از روى عدالت در اقضيه و احكاملا مُبَدِّلَهيچكس نيست تبديلدهندهلِكَلِماتِهِمر اخبار و احكام آن را چنانچه تبديل دادند آيات توريت را زيرا كه حق سبحانه وعده محافظت قرآن كرده از تبديل كه انا له لحافظونوَ هُوَ السَّمِيعُو اوست شنوا گفتار همهالْعَلِيمُدانا باسرار همهوَ إِنْ تُطِعْو اگر فرمان برىأَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِبيشتر كسانى را كه بر روى زميناند يعنى كفار و جهلا و گويند مراد ارض مكه است يعنى اگر مطيع شوى اكثر اهل مكه رايُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِگمراه گردانند ترا از راهى كه به خدا مىرسدإِنْ يَتَّبِعُونَپيروى نمىكنند اين گروهإِلَّا الظَّنَّمگر گمان خود را و گمان ايشان آن بود كه پدران ايشان برحقاندوَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَو نيستند ايشان الا كه دروغ مىگويند بر خدا در تحليل مردار و تحريم بحائر و انتساب فرزند بوى و اتخاذ شريك در عبادت وىإِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُبه درستى كه آفريدگار تو داناترستمَنْ يَضِلُّ عَنْ سَبِيلِهِبهآنكس كه گم مىشود از راه وىوَ هُوَ أَعْلَمُو اوست داناتربِالْمُهْتَدِينَبه راهيافتگانفَكُلُواپس بخوريدمِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِاز ان چيزى كه ياد كرده شده است نام خداىعَلَيْهِبرو در زمان ذبح اوإِنْ كُنْتُمْاگر هستيد شمابِآياتِهِ مُؤْمِنِينَبه آيتهاى خدا و سخنان او در حلال و حرام گرويدگانوَ ما لَكُمْو چيست شما راأَلَّا تَأْكُلُواآنكه نخوريدمِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِاز آنچه ياد كردهاند نام خداى برو در زمان ذبح كردنوَ قَدْ فَصَّلَ لَكُمْو به درستى كه تفصيل كرد در ان خداى تعالى و بيان فرمود براى شماما حَرَّمَ عَلَيْكُمْآنچه حرام كردهاند بر شما و تفصيل در اين آيت است كه حرمت عليكم الميتة الآية و حفص حرم فعل معلوم مىخواند يعنى بيان كرده خداى آنچه حرام ساخته بر شماإِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْمگر آنچه بيچاره شده باشيد و محتاج گشتهإِلَيْهِبسوى آن از محرمات كه آن نيز حلالست عند الضرورةوَ إِنَّ كَثِيراًو به درستى كه بسيارى از مردمانلَيُضِلُّونَهرآئينه گمراه مىكنند خلق را در تحليل حرام و تحريم حلالبِأَهْوائِهِمْبه آرزوهاى خويشبِغَيْرِ عِلْمٍبه بىدانشى يعنى بىدليلى و حجتى بر آنإِنَّ رَبَّكَبه درستى كه پروردگار توهُوَ أَعْلَمُاوست داناتربِالْمُعْتَدِينَبدانها كه از حد درگذشتگانند .