6 / 108
و اى مسلمانان دشنام مدهيد كسانى را كه مشركان مىپرستند بجز خدا زيرا كه ايشان دشنام خواهند داد خدا را از روى ظلم به غير دانش همچنين آراسته كرديم در نظر هر گروهى كردار آن گروه باز بسوى پروردگار ايشان رجوع ايشان باشد پس خبر دهد ايشان را بعاقبت حال آنچه مىكردند ( 109 )
6 / 109
و سوگند خوردند كافران به سختترين سوگندان خويش كه اگر بيايد بديشان معجزه البته ايمان آرند به آن بگو جز اين نيست كه معجزها نزديك خداست و چه مطلع ساخته است شما را اى مسلمانان يعنى آيا نمىدانيد كه آن معجزهها چون بيايد ايشان ايمان نيارند ( 110 )
6 / 110
و صرف كنيم دل ايشان را و چشم ايشان را چنان كه ايمان نياوردند به قرآن اول بار و بگذاريم ايشان را در گمراهى خود سرگردان گشته ( 111 )
شرح
وَ لا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَو دشنام مدهيد آنان را كه مىپرستندمِنْ دُونِ اللَّهِبجز خدا و قبايح ايشان ياد مكنيدفَيَسُبُّوا اللَّهَپس ايشان در مقابله آن ناسزا گويند خداى راعَدْواًاز روى ظلم و تجاوز از حقبِغَيْرِ عِلْمٍبه بىدانشى يعنى اين عمل بكنند از روى نادانى حق سبحانه نهى كرد از دشنام كسى كه مستحق دشنامست تا در برابر آن سب واقع نشود كسى را كه مستحق سب نيستكَذلِكَهمچنانكه بياراستيم اعمال كفار را در نظر ايشانزَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍبياراستيم براى هر گروهىعَمَلَهُمْكردار ايشان از نيك و بد در نظر ايشان كل حزب بما لديهم فرحونثُمَّ إِلى رَبِّهِمْپس بسوى آفريدگار ايشانستمَرْجِعُهُمْبازگشت ايشانفَيُنَبِّئُهُمْپس خبر دهد ايشان را در وقت مكافاتبِما كانُوا يَعْمَلُونَبهآنچه بودند كه عمل مىكردند آوردهاند كه اكابر قريش با حضرت رسالتپناه ص گفتند كه اى محمد ص تو ما را خبر مىدهى كه موسى عصا بر سنگ زد دوازده چشمه جارى شده و عيسى ع مرده را بدم زنده كرد ازين نوع آيتى بما بنماى تا به تو ايمان آريم حضرت فرمود كه چه مىخواهيد گفتند مىخواهيم كه كوه صفا به دعاى تو زر گردد حضرت ص فرمود كه اگر اين معجزه بتحقيق پيوند مرا تصديق خواهيد نمود جمله بر قبول دعوت عهد كردند و به سوگندان غلاظ شداد تاكيد نمودند كه اگر اين معجزه بنمائى در موافق اهل توحيد متابعت تو كنيم در معالم فرمود كه حضرت ص به دعاى اشتغال نمود مقارن آن جبرئيل ع نزول فرمود پيغام آورد كه من به دعاى تو اين كوه را زر سازم اما سنت ما بر آن جارى شده كه چون امم از انبياء ع بر نبوّت ايشان نشانى خواهند و آن آيت بظهور رسد اگر از عهده عهد بيرون نيايند عذاب استيصال بر ايشان فرستيم اگر مىخواهى اين معجزه ظاهر سازيم اما عذاب در پى دارد و اگر خواهى بگذار تا توبه كنند حضرت ص قسم ثانى اختيار فرمود آيت آمدوَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِو سوگند خوردند به خداجَهْدَ أَيْمانِهِمْسختترين سوگندان ايشانلَئِنْ جاءَتْهُمْ آيَةٌاگر بيايد بديشان نشانه از آنچه طلب مىكنندلَيُؤْمِنُنَّ بِهاهر آئينه ايمان آرند بدانقُلْ إِنَّمَا الْآياتُبگو جز اين نيست كه آيتها يعنى نشانهاى نبوّت كه معجزات استعِنْدَ اللَّهِنزديك خداست و او بر اظهار كردن آنچه خواهد قادرستوَ ما يُشْعِرُكُمْو چه چيز دانا گرداند شما را اى مؤمنان بهآنچه از كافران صادر گرددأَنَّها إِذا جاءَتْبه درستى كه چون معجزهها بيايد بديشان و مشاهده كنندلا يُؤْمِنُونَنخواهند گرويدوَ نُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْو مىگردانيم دلهاى ايشان را از تصديقوَ أَبْصارَهُمْو ديدههاى ايشان را از ديدن راه حق پس ايشان ايمان نمىآرند در آخرتكَما لَمْ يُؤْمِنُوا بِهِهمچنانكه ايمان نياوردند بهآنچه از آيات ظاهر شدأَوَّلَ مَرَّةٍنخستين بار چون شق قمر و غير آنوَ نَذَرُهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَو مىگذاريم ايشان را تا در بيراهى خود سرگشته مىروند .