6 / 98
و اوست آنكه پيدا كرد شما را از يك شخص پس شما را قرارگاهى هست و وديعت جاى هر آئينه بتفصيل بيان كرديم نشانها براى گروهى كه مىفهمند ( 99 )
6 / 99
و اوست آنكه فرودآورد از آسمان آبى پس بيرون آورديم بسبب آن آب روئيدگى را از هر قسم پس بيرون آورديم ازان آب سبزه بيرون مىآريم ازان سبزه دانها يكى بر ديگرى پيوسته و از درختان خرما از شاخهاى او يك طائفه شاخها به زمين نزديك شده است و بيرون آورديم بوستانها از درختان انگور و بيرون آورديم زيتون و انار مانند يكديگر و غير مانند يكديگر بنگريد بسوى ميوهء درخت چون ميوه آرد و بسوى پختگى او هر آئينه درين نشانهاست گروهى را كه ايمان دارند ( 100 )
شرح
وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْو اوست آنكس كه بيافريد شما رامِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍاز يك تن كه آدم استفَمُسْتَقَرٌّپس شما را قرارگاهى است در صلب پدر يا روى زمينوَ مُسْتَوْدَعٌو جاى وديعتى مستقر رحمست و مستودع صلب و برعكس نيز گفتهاند يا مستقر قبرست و مستودع دنيا و حقيقت آنست كه هرجا كه آدمى قرار ندارد مستودع اوست چون صلب و رحم و قبر و موضع قرار او كه بهشت است يا دوزخ مستقر اوست و ازين جهت آخرت را دار القرار گفته است و محققان را درين آيت اشارتست كه زبان قلم از تقرير و قلم زبان از تحرير آن معذوراند رباعى قومى كه حقايق و معانى گويندبا خلق خدا سرّ نهانى گويند * اسرار غم عشق تو دلها با همهر دم به زبان بىزبانى گويندقَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِبه درستى كه ما بيان كرديم علامات وحدانيت خود رالِقَوْمٍ يَفْقَهُونَبراى گروهى كه فهم كنندوَ هُوَ الَّذِيو اوست آنكهأَنْزَلَ مِنَ السَّماءِفروفرستاد از ابر يا از جانب آسمانماءًآبىفَأَخْرَجْنا بِهِپس بيرون آورديم به آن نباتكُلِّ شَيْءٍرستنيهاى هر چيزى مجمل ذكر كرد آنگه مفصل مىگويدفَأَخْرَجْنا مِنْهُپس بيرون آورديم ازين آبخَضِراًچيزى سبز يعنى گياهى كه از تخم رسته است و بيخ و شاخ پيدا كردهنُخْرِجُ مِنْهُبيرون آورديم ازين گياه سبزحَبًّا مُتَراكِباًدانه بر يكديگر مركب شده يعنى خوشههاوَ مِنَ النَّخْلِو بيرون آورديم از خرمابنانمِنْ طَلْعِهااز شكوفه و غنچه وىقِنْوانٌ دانِيَةٌشاخها به يكديگر نزديك يعنى بر هم پيچيده يا به زمين نزديك از بسيارى باروَ جَنَّاتٍ مِنْ أَعْنابٍو ديگر بيرون آريم بوستانها از انگوروَ الزَّيْتُونَو بيرون آريم به آب باران درخت زيتون راوَ الرُّمَّانَو درخت انار رامُشْتَبِهاًدر حالتى كه آن درختان بعضى به بعضى ماننداند در برگوَ غَيْرَ مُتَشابِهٍو نه مانند يكديگراند در طعم ميوه چه بعضى بهغايت ترش مىباشد و برخى شيرين و بعضى ترش و شيرين -انْظُرُوا إِلى ثَمَرِهِبنگريد به ميوه هر درختىإِذا أَثْمَرَچون بيرون آرد ثمر خود را و بهغايت خرد و بىمزه در حين خامىوَ يَنْعِهِو بنگريد ، در رسيدگى و پختگى او كه چگونه شكل و بوى و مزه و نفعى و لذّتى درو پديد آيدإِنَّ فِي ذلِكُمْبه درستى كه درينها كه ياد كرديملَآياتٍنشانهاست بر وجود قادر حكيملِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَمر گروهى را كه بگروند .