6 / 86
و هدايت كرديم اسماعيل و اليسع و يونس و لوط را و هريك را فضل داديم بر اهل زمان ( 87 )
6 / 87
و هدايت كرديم بعض را از پدران ايشان و اولاد ايشان و برادران ايشان و برگزيديم ايشان را و دلالت كرديم ايشان را بسوى راه راست ( 88 )
6 / 88
اينست هدايت خدا دلالت مىكند بدان هر كرا خواهد از بندگان خويش و اگر شريك مقرر مىكردند نابود شدى از ايشان آنچه كرده بودند ( 89 )
6 / 89
اين جماعه آنانند كه داديم ايشان را كتاب و حكمت و پيغامبرى پس اگر كافر شوند بآيات قرآن اين كافران پس ما مقرر ساختيم براى ايمان به آنها گروهى را كه هرگز كافر نشوند ( 90 )
6 / 90
اين جماعت انبياء كسانىاند كه هدايت كرد ايشان را خدا پس بروش ايشان اقتدا كن بگو سؤال نمىكنم هيچ مزد بر تبليغ قرآن نيست اين مگر پند عالمها را ( 91 )
شرح
وَ إِسْماعِيلَو ديگر راه نموديم اسماعيل را كه پسر ابراهيم ع استوَ الْيَسَعَو يسع را كه پسر اخطور است و بابن العجوز مشهوروَ يُونُسَو يونس بن متى راوَ لُوطاًو لوط را كه پسر هاران بوده و هاران برادر حضرت ابراهيم است ع و على نبينا و على جميع الانبياء و المرسلينوَ كلًّا فَضَّلْناو همه را فضيلت داديم به نبوتعَلَى الْعالَمِينَبر ملائكه و جن و انسوَ مِنْ آبائِهِمْو هدايت داديم بعضى را از پدران اين پيغمبرانوَ ذُرِّيَّاتِهِمْو برخى را از فرزندان ايشانوَ إِخْوانِهِمْو بعضى را از برادران ايشانوَ اجْتَبَيْناهُمْو برگزيديم اين پيغمبران راوَ هَدَيْناهُمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍو راه نموديم ايشان را يعنى ثابت داشتيم بر راه راستذلِكَآن دين كه اين انبياء بدان متدين بودندهُدَى اللَّهِدين خداستيَهْدِي بِهِراه مىنمايد بدان دين بفضل خودمَنْ يَشاءُهرك را مىخواهدمِنْ عِبادِهِاز بندگان خودوَ لَوْ أَشْرَكُواو اگر اين پيغمبران شرك آرند به خداى با وجود اين همه فضل و كماللَحَبِطَ عَنْهُمْهر آئينه باطل گردد و نيست شود از ايشانما كانُوا يَعْمَلُونَآنچه ايشان عمل كرده باشند زيرا كه كفر محبط اعمال است درين آيه تهديد عظيم است مشركان راأُولئِكَآن گروه انبياءالَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَآنانند كه داديم ايشان را كتابوَ الْحُكْمَو داديم حكمت در فيصل دادن اموروَ النُّبُوَّةَو پيغمبرىفَإِنْ يَكْفُرْ بِهاپس اگر كافر شوند بكتاب و حكم و نبوتهؤُلاءِاين گروه معاندان از قريشفَقَدْ وَكَّلْنا بِهاپس به درستى كه ما برگماشتيم و مهيّا كرديم براى ايمان بدينهاقَوْماًگروهى را كه از روى صدقلَيْسُوا بِها بِكافِرِينَنيستند بدين چيزها كافر ، مراد پيغمبران و متابعان ايشانند و گفتهاند كه اين قوم اشارت به انصارست و اهل مدينه و چون در وقت نزول اين سوره ايشان هنوز ايمان نياورده بودند پس اين صورت بشارتست بايمان ايشانأُولئِكَ الَّذِينَآن گروه انبيا آنانند كههَدَى اللَّهُراه نمود خدا ايشان را بدين خود كه اسلام استفَبِهُداهُمُ اقْتَدِهْپس بطريقه ايشان اقتدا كن مراد آن چيزست كه بدان متفق بودند از توحيد و اصول دين نه فروع مختلف فيها در مفاتيح الغيب آورده كه آنچه حق سبحانه و تعالى حضرت محمد ص را فرموده فبهديهم اقتده يعنى به سير انبيا اقتدا كن و احوال ايشان را پيروى نما اشارتست بر آنكه به وصف و سيرت هر يكى مطلع شده اجود و احسن آن را اختيار فرمايد زيرا كه اقتداى پيغمبر بديشان در اصول دين نشايد چه در ان تقليد روا نيست و در فروع نيز نباشد چه شريعت او ناسخ شرايع ايشانست پس مراد محاسن اخلاق و مكارم اوصاف خواهد بود و از صفات سنيّه و خصال مرضيه هر چه با همه ايشان متفرق بوده نزد آن حضرت ص تنها مجتمع است پس از همه افضل و اكمل باشد نظمهر چه به خوبان جهان دادهاند * قسم تو نيكوتر از ان دادهاندهر چه بنازند از ان دلبران * جمله ترا هست و زيادت بر آنقُلْبگو اى محمد ص با كافران كهلا أَسْئَلُكُمْنهمىخواهم از شماعَلَيْهِبر پيغام رسانيدن از خداىأَجْراًمزدى چنانچه پيش از من هيچ پيغمبرى از امت خود مزد دعوت نهطلبيدهإِنْ هُوَنيست اين تبليغ منإِلَّا ذِكْرى لِلْعالَمِينَمگر پندى مر عالميان را .