5 / 93
نيست بر كسانى كه ايمان آوردند و عملهاى شايسته كردند گناهى در آنچه خوردند چون پرهيزگارى كردند و ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند باز پرهيزگارى كردند و ايمان آوردند باز پرهيزگارى كردند و نيكوكارى نمودند و خدا دوست مىدار نيكوكاران را ( 93 )
5 / 94
اى مسلمانان هر آئينه مىآزمايد شما را پروردگار شما به چيزى از شكار برسد به آن دستهاى شما و نيزههاى شما تا متميز كند خدا كسى را كه غائبانه از وى مىترسد پس هر كه تعدى كند بعد ازين او راست عذاب درددهنده ( 94 )
5 / 95
اى مسلمانان مكشيد صيد را چون احرام بسته باشيد و هر كه بكشد او را از شما به قصد پس واجب است جز او آن جزا مانند چيزى است كه او را كشته است از جنس چهارپايان حكم كنند به آن
شرح
لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوانيست بر آنان كه ايمان آوردهاندوَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِو عملهاى شايسته كردهاندجُناحٌ فِيما طَعِمُواگناهى از آنچه خوردهاند و بر ايشان حرام نبوده و بر زندگان نيز كه قبل از حرمت ارتكاب خمر نموده اثمى نيستإِذا مَا اتَّقَوْاچون پرهيز كنند از شركوَ آمَنُواو ثبات ورزند بر ايمانوَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِو بكنند كارهاى پسنديدهثُمَّ اتَّقَوْاپس پرهيز نمايند از محرّماتوَ آمَنُواو ايمان آوردند به تحريم آنثُمَّ اتَّقَوْاپس ثابت و مستمر باشند بر تقوى خودوَ أَحْسَنُواو كارهاى نيكو كنند يا احسان ورزندوَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَو خدا دوست مىدارد نيكوكاران را آوردهاند كه در عام حديبيه جانوران شكارى در لشكرگاه مسلمانان غلبه كرده به ميان رخت و بار ايشان درمىآمدند و چون ايشان به عمره احرام بسته بودند از حرمان شكار متألم مىشدند حق سبحانه اين آيت فرستاد كهيا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُاى گروه گرويدگان هر آئينه مىآزمايد شما را خداى تعالى يعنى با شما معامله آزمايندگان مىكندبِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِبه چيزى از صيد در وقت احرام شما و چنان صيدى كهتَنالُهُ أَيْدِيكُمْمىرسد به آن دستهاى شما چون صغار صيدوَ رِماحُكُمْو نيزههاى شما چون كبار صيد و اين ابتلا براى آنستلِيَعْلَمَ اللَّهُتا به بيند خدا يا بداند دوستان اومَنْ يَخافُهُآن كس را كه ازو مىترسندبِالْغَيْبِدر غيب يعنى هنوز او را نديدهفَمَنِ اعْتَدىپس هر كه از حد درگذرد و شكار كندبَعْدَ ذلِكَبعد ازين ابتلاءفَلَهُ عَذابٌ أَلِيمٌپس مر او راست عذابى دردناكيا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوااى كسانى كه ايمان آوردهايدلا تَقْتُلُوا الصَّيْدَنكشيد شكارى را و آن در مذهب امام اعظم رح حيوانى باشد كه در اصل خلقت ممتنع و متوحش بوده خواه ماكول اللحم و خواه غير آن و بمذهب امام شافعى رح و امام مالك رح مراد حيوان برّى است كه ماكول اللحم بود و در همه مذاهب سگ گزنده و گرگ درنده و مردارخوار و كلاغ و مار و كژدم در صيد داخل نيست پس مىگويد غير ازين مستثنيات هيچ جانورى وحشى را بقتل مياريدوَ أَنْتُمْ حُرُمٌو حال آنكه شما محرم باشيد به حج يا عمرهوَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْو هر كه بكشد از شما صيدى رامُتَعَمِّداًبعمد يعنى داند كه محرمست و قتل صيد برو حرام مراد ابو اليسر است كه در عام حديبيه گورخرى را به نيزه طعنه كرد و بكشت پس متعمدا اشارت بروست و گرنه هر محرمى كه بكشد بعمد صيدى يا به خطافَجَزاءٌ مِثْلُ ما قَتَلَپس برو واجب است جزا مانند آنچه بكشته است يعنى فدا دهد مانند صيد خود و آن فدامِنَ النَّعَمِاز چهارپايان بود يعنى شتر و گاو و گوسفندانيَحْكُمُ بِهِكه حكم كند بر آن جزا .