5 / 90
اى مسلمانان جز اين نيست كه خمر و قمار و نشانهاى معبودان باطل و تيرهاى فال پليد است از كردار شيطان است پس احتراز كنيد از وى تا بود كه شما رستگار شويد ( 90 )
5 / 91
جزين نيست كه مىخواهد شيطان كه بياندازد در ميان شما دشمنى و ناخوشى بسبب خمر و قمار و بازدارد شما را از ياد خدا و از نماز پس آيا الحال شما بازايستاديد ( 91 )
5 / 92
و فرمانبردارى كنيد خدا را و فرمانبردارى كنيد پيغمبر را و بترسيد پس اگر رو گردانيديد پس بدانيد كه بر پيغامبر ما نيست مگر پيغام رسانيدن آشكارا ( 92 )
شرح
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوااى زمره مؤمنانإِنَّمَا الْخَمْرُجز اين نيست كه خمر و همه مسكرات درين داخل استوَ الْمَيْسِرُو قمار اين نيز عام است نرد و كعب و بيضه و غير آن راوَ الْأَنْصابُو سنگها را كه نصب كردهاند براى عبادت و سنگها كه بر آن ذبح مىكنندوَ الْأَزْلامُو تيرهاى اقداحرِجْسٌپليد استمِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِاز وسوسه تزئين شيطانفَاجْتَنِبُوهُپس اجتناب كنيد ازين پليدهالَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَتا شايد كه رستگار شويد بدين اجتنابإِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُجز اين نيست كه مىخواهد شيطانأَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُآنكه افگند در ميان شماالْعَداوَةَدشمنىوَ الْبَغْضاءَو خصومتفِي الْخَمْرِدر خوردن خمروَ الْمَيْسِرِو در باختن قماروَ يَصُدَّكُمْو بازدارد شما راعَنْ ذِكْرِ اللَّهِاز ياد كردن خداوَ عَنِ الصَّلاةِو از گذاردن نمازفَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَپس هستيد شما باز ايستادگان و استفهام بمعنى امرست يعنى بازايستيد بعد از آنكه بر معايب اين منكرات مطلع شديد در اخبار آمده كه چون اين آيت نازل شد عمر رض گفت انتهينا يا رب و در تيسير آورده كه در اين آيت ده دليل است بر حرمت خمر اول آنكه خمر را با قمار قرين ساخت و قمار حرامست پس قرين وى نيز حرام باشد دوم او را با بتپرستى در يكى سلك كشيد و شرك سر همه حرامهاست پس اين نيز حرام باشد سوم او را رجس گفت يعنى پليد و هر چه پليدست حرام بود چهارم فرمود كه از عمل شيطان است و هر چه كار شيطان باشد حرام بود پنجم امر كرد كه ازو بر كنار شويد و هر چه دور بودن ازو فرض باشد حرام بود ششم آنكه رستگارى باجتناب ازو منوط و معلّق ساخت و هر چه رستگارى در اجتناب ازو بود حرامست هفتم فرمود كه سبب دشمنى و خصومت است و هر چه در ميان مسلمانان سبب عداوت بود حرام بود هشتم بازدارنده است از ياد خداى و هر چه بنده از ذكر حق بازدارد آن حرامست نهم سبب منع است از نماز پس بىشك حرام بود دهم فرمود كه بازايستيد از ان يعنى ترك كنيد و هر چه ترك آن فرض است حرام باشد و از تهديداتى كه در حديث آمده عاقلان را همين كفايت است كه مدمن الخمر كعابد الوثن يعنى مدمن خمر چون پرستنده بت است نظممى نمكى دان جگر آميخته * بر جگرى بىنمكان ريختهبىخبر آن مرد كه چيزى چشيد * كش قلم بىخردى در كشيدوَ أَطِيعُوا اللَّهَو فرمان بريد خداى را در اجتناب خمروَ أَطِيعُوا الرَّسُولَو فرمانبردارى كنيد رسول ص را در آنچه امر و نهى مىكندوَ احْذَرُواو حذر كنيد از مخالفت فرمان خدا و رسولفَإِنْ تَوَلَّيْتُمْپس اگر اعراض كنيد از امر و نهىفَاعْلَمُواپس بدانيدأَنَّما عَلى رَسُولِنَاآنكه نيست بر رسول ماالْبَلاغُ الْمُبِينُمگر رسانيدن روشن پس چون حكم ما بشما رسانيد تولى و اعراض شما او را ضرر نهكند بلكه ضرر بشما عايد شود آوردهاند كه چون آيت تحريم خمر نازل شد بعضى از اصحاب گفتند كه يا رسول اللّه حال برادران ما كه شاربان خمر بودهاند و حالا شربت اجل چشيدهاند چون باشد آيت آمد .