4 / 102
و چون باشى در ميان مؤمنان پس برپا كردى براى ايشان نماز را پس بايد كه بايستند گروهى از ايشان با تو و بايد كه بگيرند سلاح خويش پس چون به سجده روند پس آن گروه ديگر بايد كه پيش از ايشان باشند و بايد كه بيايد آن گروه ديگر كه هنوز نماز نه كردهاند پس نماز كنند با تو و بايد كه بگيرند حذر و سلاح خود را آرزو كردند كافران كاش غافل شويد از سلاح خويش و متاع خويش پس حمله كنند بر شما يكباره و هيچ گناه نيست بر شما اگر باشد شما را رنجى از باران يا بيمار باشيد در آنكه بنهيد سلاح خويش را و البته بگيريد حذر خود را هر آئينه خدا آماده كرده است براى كافران عذاب رسواكننده ( 102 )
شرح
وَ إِذا كُنْتَ فِيهِمْو چون تو باشى در ميان ايشان بوقت خوف از اعادىفَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَپس خواهى كه اقامت كنى براى ايشان نماز را لشكر خود را دو قسم سازفَلْتَقُمْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَپس بايد كه بايستند گروهى از ايشان با تو و نماز گذارند و گروه ديگر روبروى دشمن بايستندوَ لْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْو بايد كه فراگيرند آنان كه نماز مىگزارند سلاحهاى خود را از روى حزم و احتياطفَإِذا سَجَدُواپس چون سجده كنند نمازگزارندگانفَلْيَكُونُواپس بايد كه باشند آنها كه نماز مىگذارندمِنْ وَرائِكُمْپس از شما در برابر دشمن و چون اين گروه يك ركعت بگزارند بصف لشكر باز روندوَ لْتَأْتِ طائِفَةٌ أُخْرىو بايد كه بيايند آن طايفه ديگر كهلَمْ يُصَلُّوانماز نگذاردهاند و پاس لشكر مىكردندفَلْيُصَلُّوا مَعَكَپس بگذارند با تو يك ركعت ديگروَ لْيَأْخُذُوابايد كه بردارند ايشان نيز با خودحِذْرَهُمْآلتى كه بدان حذر مىكنند از دشمن چون سپر و خود و زرهوَ أَسْلِحَتَهُمْو سلاحها كه بدان جنگ مىكنند چون شمشير و حربه و تير و كمانوَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوادوست مىدارند آنان كه كافر شدهاندلَوْ تَغْفُلُونَآن را كه غافل شويدعَنْ أَسْلِحَتِكُمْاز سازهاى حرب خودوَ أَمْتِعَتِكُمْو از متاعهاى خويش چون البسه و سائر رخوتفَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْپس حمله آورند بر شمامَيْلَةً واحِدَةًيك حمله و هر چه يابند ببرند نقلست كه حضرت رسالت ص پناه عليه السّلام به غزوه رفته و همين كه بعسفان رسيد مشركان عرب را ديد كه صف راست كرده و قتال و جدال را مهيا شده ، حضرت ص نيز بفرمود تا لشكر اسلام در مقابله صف بركشيدند وقت نماز پيشين درآمد و سواد لشكر كفار ميان قبله و سپاه مسلمانان حائل بودند حضرت رسالتپناه ص با صحابه رض به اقامت صلاة اشتغال فرمودند و كفار معاينه ركوع و سجود ايشان مشاهده مىنمودند بعد از فراغت اهل اسلام از نماز كافران حسرت خوردند كه چرا بر ايشان هجوم نمىكرديم و به تركتاز و شوكت دمار از ايشان بر نياوريم يكى از زمره كفار آواز داد كه اين قوم را بعد ازين نمازى ديگر هست كه در اعزاز و اكرام آن غايت مبالغه بتقديم مىرسانند فرصت نگاه داشته در آنوقت ناگاه بر سر ايشان رانيم و بكام دل ازين دشمنان داد انتقام بستانيم هنوز وقت صلاة عصر درنيامده بود كه جبرئيل ع فرود آمد و كيفيّت نماز خوف بدين آيت به حضرت رسالتپناه ص تعليم داد فقها را در چگونگى اين نماز اختلاف بسيار است و در كتب فقهيه مقرر شدهوَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْو هيچ گناهى نيست بر شماإِنْ كانَ بِكُمْ أَذىًاگر باشد شما را رنجىمِنْ مَطَرٍاز باران كه گران گرداند اسلحههاى شما راأَوْ كُنْتُمْ مَرْضىيا باشيد بيماران و ناتوان در حمل سلاحأَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْآنكه بنهيد سلاحهاى خود راوَ خُذُوا حِذْرَكُمْو بهر حال فراگيريد آلات نگهداشت خود را تا خصم بر شما هجوم نكند و گفتهاند مراقب و برحذر باشيدإِنَّ اللَّهَبه درستى كه خداأَعَدَّ لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناًآماده كرده است براى كافران عذابى خواركننده .