آنچه آشكارا نمىكنند براى تو مىگويند اگر بودى ما را ازين كار چيزى كشته نمىشديم درينجا بگو اگر مىبوديد در خانههاى خويش هر آئينه بيرون آمدند كسانى كه مقدر شده است بر ايشان كشته شدن بسوى كشتگاه خويش و تا بيازمايد خدا آنچه در سينهاى شماست و تا كامل عيار سازد آنچه در دل شماست و خدا داناست به آنچه در سينهاست ( 154 )
3 / 155
هر آئينه كسانى كه رو گردانيدند از شما روز كه بهم آمدند هر دو جماعه يعنى كافران و مسلمانان جز اين نيست كه لغزانيد ايشان را شيطان بشومى بعض آنچه كردند و هر آئينه عفو كرد خدا از ايشان هر آئينه خدا آمرزنده بردبارست ( 155 )
شرح
ما لا يُبْدُونَ لَكَآنچه آشكارا نمىتوانند كرد براى تو به جهت خوف از شمشير مسلمانان يا بيم كشف غطا و رفع حجاب از افعال قبيح و نيات فاسدهء ايشانيَقُولُونَ لَوْ كانَ لَنامىگويند در خلوت با يكديگر اگر بودى ما رامِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌاز كار خود چيزى يعنى بهره و نصيبى يا اگر دين ما بر حق بودىما قُتِلْنا هاهُنااينجا كشته نمىشديم يعنى اصحاب ما مقتول نمىگشتند و هزيمت بما راه نمىيافتقُلْ لَوْ كُنْتُمْبگو اگر مىبوديد شما اى منافقانفِي بُيُوتِكُمْدر خانهاى خود و نمىخواستيد كه با ما بيرون آئيدلَبَرَزَ الَّذِينَهرآئينه بيرون آمدندى از ميان شما آنان كه در ازلكُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُنوشته شده است بر ايشان كشته شدنإِلى مَضاجِعِهِمْبسوى كشتنگاه خود يا اگر شما تخلف مىكرديد هرآئينه مؤمنان كه خداى تعالى قتل كفار بدست ايشان مقرر ساخته است بيرون مىآمدند به معركه حرب و مصارع اهل شرك پس خطاب با مؤمنان مىفرمايد كه بعد از چنان غمى و المى كه داشتيد امنى و آرامى بشما فرستاد تا بوعده او واثق باشيدوَ لِيَبْتَلِيَ اللَّهُو براى آنكه ظاهر گرداند خداما فِي صُدُورِكُمْآنچه در سينهاى شماست از انديشههاوَ لِيُمَحِّصَ ما فِي قُلُوبِكُمْو ديگر تا پاك و خالص سازد آنچه در دلها داريد از نيتها و عزيمتهاوَ اللَّهُ عَلِيمٌو خدا داناستبِذاتِ الصُّدُورِبهآنچه در سينهاى باشد از سرائر و خفيّاتإِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْهرآئينه آن كسانى كه رو بگردانيدند از شما و به هزيمت رفتنديَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِآن روز كه روبرو آوردند دو گروه يعنى كافران و مسلمانان در حرب احدإِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُجزين نيست كه بلغزانيد ايشان را شيطان يا از ايشان طلب زلل كرد و فرمان وى بردندبِبَعْضِ ما كَسَبُوابشامت بعضى از آنچه كسب كرده بودند يعنى مخالف امر رسولوَ لَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْو به درستى كه خدا در گذرانيد از ايشان اين گناه به جهت توبه و اعتذار ايشانإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌبه درستى كه خدا آمرزگار است بردبار ، و تعجيل ناكننده در عقوبت گناهكار .