79 / 25
پس گرفتار كرد او را خدا به عذاب آخرت و دنيا ( 25 )
79 / 26
هر آئينه درين خبر پندى هست براى هر كه بترسد ( 26 )
79 / 27
آيا شما محكمتريد در آفرينش يا آسمان خدا بنا كرد آن آسمان را ( 27 )
79 / 28
بلند ساخت ارتفاع او را پس درست ساخت آن را ( 28 )
79 / 29
و تاريك كرد شب او را و ظهور آورد روشنى روز او را ( 29 )
79 / 30
و زمين را بعد از آفريدن آسمان همواره كرد ( 30 )
79 / 31
برآورد از زمين آب او را و چراگاه او را ( 31 )
79 / 32
و كوهها را استوار نمود ( 32 )
79 / 33
از براى منفعت شما ( 33 )
79 / 34
و چهارپايان شما پس وقتى كه بيايد قيامت ( 34 )
شرح
فَأَخَذَهُ اللَّهُپس فراگرفت او را خداىنَكالَ الْآخِرَةِبه عقوبت آخرت كه سوختن استوَ الْأُولىو به عذاب دنيا كه غرق شدن است يا بنكال دو كلمه او را مؤاخذه ساخت كلمه اوّل اين سخن است كه انا ربكم الاعلى و كلمه آخرى آنكه گفت ما علمت لكم من إله غيرى و ميان اين دو كلمه چهل سال بوده شيخ ركن الدين علاء الدوله قدس سره فرمود كه وقتى كه مرا حال گرم شد به زيارت حسين منصور حلّاج رفتم چون مراقبه كردم روح او را در مقام اعالى يافتم از عليين مناجات كردم كه خدايا اين چه حال است كه فرعون انا ربكم الاعلى گفت و منصور انا الحق هر دو يك دعوى كردند و روح حسين در عليينست و روان فرعون در سجين پس مرا ندا رسيد كه فرعون به خود بينى درافتاده همه خود را ديد و ما را گم كرد و حسين ما را ديد و خود را گم كرد پس در ميان دعوىشان فرق بسيارست نظمگفت فرعونى انا الحق گشت پست * گفت منصورى انا الحق پس برستاين انا را رحمت اللّه اى محب * و ان انا را لعنت اللّه در عقبزان كه آن سنگ سياه بد وين عقيق * آن عدوّ نور بود و اين عشيقآن انا هو بود از سراى فضول * نه ز روى اتحاد از حلولإِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِمَنْ يَخْشىبه درستى كه در گرفتن فرعون هر آئينه پندى است و اعتبارى مر كسى را كه از شان او آن باشد كه بترسد تا از نافرمانى مجتنب شده سر بر خط امر نهدأَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاًآيا شما اى منكران بعث سختتر و دشوارتريد از روى آفرينشأَمِ السَّماءُ بَناهايا آسمان به آن عظمت بنا كرد آن را بر زبر سر شمارَفَعَ سَمْكَهابرداشت سقف آن را يعنى مقدار ارتفاع آن را از زمين بلند ساختفَسَوَّاهاپس آن را راست كرد بىفتورى و بىقصورىوَ أَغْطَشَ لَيْلَهاو تاريك گردانيد شب آن راوَ أَخْرَجَ ضُحاهاو بيرون آورد روز آن را اضافه شب و روز به آسمان جهت آنست كه حدوث آن را سبب گردش اوست امام زاهد رحمه اللّه فرمود كه روز و شب دنيا به آسمان پيدا كرد بسبب آفرينش آفتاب و ماه برووَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَو زمين را بعد از آفرينش آسماندَحاهابگسترد و مبسوط گردانيد جمهور علماء برانند كه آفرينش زمين پيش از خلق آسمانهاست و گستردن او بعد از انأَخْرَجَ مِنْهابيرون آورد از زمين گستردهماءَهاآب او را بتفجير ينابيع و عيونوَ مَرْعاهاو بيرون آورد گياهزارها و چراگاههاى او راوَ الْجِبالَ أَرْساهاو كوهها را محكم و پايدار ساخت و دحو زمين و اثبات كوهها و انفجار انهار و ظهور چراگاههامَتاعاً لَكُمْاز براى برخوردارى است مر شما راوَ لِأَنْعامِكُمْو مر چهارپايان شما رافَإِذا جاءَتِ الطَّامَّةُ الْكُبْرىپس چون بيايد بليه بزرگتر باهولتر كه از همه بلاهاى رستخيز سختتر باشد و آن ساعتى است كه اهل دوزخ را به دوزخ رانند و اهل بهشت را به بهشت رسانند جواب اذا محذوف است تقديرش آنكه واقع شود - آنچه واقع شود -