3 / 105
و مباشيد مانند كسانى كه پراگنده شدند و خلاف با يكديگر كردند بعد از ان كه آمد به ايشان حجتها و آن گروه ايشان راست عذاب بزرگ ( 105 )
3 / 106
آن روز كه سفيد شود يك پارهء رويها و سياه گردد يك پارهء رويها اما آنان كه سياه گشت رويهاى ايشان بديشان گفته شود آيا كافر شديد بعد از اسلام خويش پس بچشيد عذاب بسبب كافر شدن خويش ( 106 )
3 / 107
و اما آنان كه سفيد شد رويهاى ايشان پس در رحمت خدا باشند ايشان در آنجا جاويدند ( 107 )
3 / 108
اين آيات خداست مىخوانيم آن را بر تو براستى و نمىخواهد خدا ستم كردن بر مردمان ( 108 )
3 / 109
و خدا راست آنچه در آسمانهاست و آنچه در زمينست و بسوى خدا بازگردانيده مىشود همه كارها ( 109 )
شرح
وَ لا تَكُونُواو مباشيد اى مسلمانانكَالَّذِينَ تَفَرَّقُوامانند آنان كه متفرق شدند به عداوت چون يهود و نصارى كه در ميان هر يك فرقها پيدا شد چون عنانيه و سامريه و موشكانيه از يهود و ملكانيه و نسطوريه و ماريعقوبيه از نصارى هر فرقه دشمن فرقه ديگروَ اخْتَلَفُواو اختلاف كردند در دين خود يهود بعد از پانصد سال از موت موسى ع و نصارى بعد از سيصد سال از رفع عيسى به آسمان و اين اختلاف ايشان بودمِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُاز پس آنكه آمده بود بديشان حجتهائى روشن در كتب ايشانوَ أُولئِكَو آن پراگندگان و مخالفانلَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌمر ايشان راست عذابى بزرگيَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌدر آن روزى كه سفيد و روشن گردد رويهاىوَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌو سياه گردد رويهافَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْپس آنان كه سياه گردد رويهاى ايشان حق تعالى بفرمايد تا از روى توبيخ با ايشان گويندأَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْآيا كافر شديد پس از ايمان خود مراد اهل كتاباند كه پس از ايمان به پيغمبر ع ما كافر گشتند يا منافقان كه به زبان اقرار و بدل انكار مىكردند يا كافران كه در روز ميثاق به ربوبيت حق اعتراف نمودند و در دنيا كافر شدند يا مرتدان بعد از استسعاد به سعادت ايمان گرفتار دام شقاوت و خذلان گشتند واضح آنست كه خوارج و روافض بعد از تمسك به سنّت در ورطه بدعت افتادندفَذُوقُوا الْعَذابَپس بچشيد عذاب دوزخ رابِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَبدانچه بوديد كه بعد از ايمان كافر شديدوَ أَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْو اما آنان كه سفيد شد رويهاى ايشان يعنى مؤمنان و اهل سنتفَفِي رَحْمَتِ اللَّهِپس باشند در رحمت خدا يعنى در بهشت از قبيل تسميه محل است باسم حال و عرفا گويند رحمت روح وصال است و شهود جمالهُمْ فِيها خالِدُونَاين سفيد رويان در رحمت يا جنّت جاويد ماندگانندتِلْكَآنچه گذشت درين سوره از اخبار و احكامآياتُ اللَّهِآيتهاى خداوندست در زواجر و بشائر و وعد و وعيدنَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّمىخوانيم آن را بهواسطه وحى بر تو به درستى و به راستىوَ مَا اللَّهُ يُرِيدُو نيست خدا كه خواهدظُلْماً لِلْعالَمِينَبيدادى از نزد خود مر جن و انس را يعنى بر ايشان ستم نه كند و بىجرم عقوبت نفرمايدوَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِو مر خدا راست آنچه در آسمانهاست از نجوم و ملائكهوَ ما فِي الْأَرْضِو آنچه در زمينهاست از اركان مواليد ثلثهوَ إِلَى اللَّهِو بسوى خداتُرْجَعُ الْأُمُورُبازگردانيده شود همه كارها .