59 / 10
و نيز آن راست كه آمدند بعد از مهاجران و انصار مىگويند اى پروردگار ما بيامرز ما را و برادران ما را كه سبقت كردند بر ما بايمان آوردن و پيدا مكن در دل ما هيچ كينه به نسبت آنان كه ايمان آوردند اى پروردگار ما هر آئينه تو بخشاينده مهربان ( 10 )
59 / 11
آيا نديدى بسوى آنان كه منافق شدند مىگويند آن برادران خود را كه كافرانند از اهل كتاب به خدا اگر جلا وطن كرده شود شما را البته بيرون شويم ما نيز همراه شما و فرمان قبول نكنيم در مقدمهء شما هيچكس را هرگز و اگر قتال كرده شود با شما البته نصرت دهيم شما را و خدا گواهى مىدهد كه ايشاناند دروغگويان ( 11 )
شرح
وَ الَّذِينَ جاؤُو آنان كه آمدند و مىآيندمِنْ بَعْدِهِمْپس از مهاجران و انصار مراد تابعان صحابه رضوان اللّه عليهم اجمعيناند تا روز قيامتيَقُولُونَمىگويندرَبَّنَا اغْفِرْ لَنااى پروردگار ما بيامرز ما راوَ لِإِخْوانِنَاو برادران ما را كه در ديناندالَّذِينَ سَبَقُونا بِالْإِيمانِكه پيشى گرفتند بر ما بايمانوَ لا تَجْعَلْو منهفِي قُلُوبِنادر دلهاى ماغِلًّاكينه و حسدى و خيانتىلِلَّذِينَ آمَنُوابراى آنان كه گرويدهاند پيش از ما يعنى اصحاب رض پيغمبر صرَبَّنَااى پروردگار ماإِنَّكَ رَؤُفٌبه درستى كه تو مهربانى دعاى ما مستجاب كنرَحِيمٌبخشنده ما را به رحمت خود در زمره سابقان داخل گردان علما گفتهاند هرك را كينه يكى از اصحاب رض در دل باشد از اهل اين آيت نيست و ازين دعا محروم است صاحب انوار آورده كه حق سبحانه مر مؤمنان را سه مرتبه فرود آورده مهاجر و انصار و تابعين كه موصوف باشند به سادگى دل و پاكى طينت پس هر كه بدين صفت نبود از اقسام مؤمنان خارج افتدأَ لَمْ تَرَآيا نگاه نكردىإِلَى الَّذِينَ نافَقُوابسوى آنان كه نفاق مىورزند و خلاف آنچه در باطن دارند ظاهر مىكنند يعنى ابن ابى و ابن نبتل و رفاعه و احزاب ايشان كه بر بنى نضير پيغام فرستادند كه ما بشما موافقيم و در حرب كه با محمد ص مىكنيد معاونت تمام خواهيم كرد و اتفاق ما بشما تا به حدى است كه اگر او بر شما غالب شود و شما را ازين ديار اخراج كند ما نيز مرافقت و موافقت مىكنيم اين آيت آمد كه اى محمد ص در حال منافقان نگر كه ايشانيَقُولُونَمىگويندلِإِخْوانِهِمُمر برادران خود را يعنى اشباه و امثال خود را كه اخوةالكفراندالَّذِينَ كَفَرُواآنان كه نگرويدندمِنْ أَهْلِ الْكِتابِاز اهل توريت كه يهوداند غم مخوريدلَئِنْ أُخْرِجْتُمْاگر بيرون كرده شويد شما از ديار خويشلَنَخْرُجَنَّهر آئينه بيرون آئيم مامَعَكُمْبا شما از روى دوستى و مصاحبتوَ لا نُطِيعُو فرمان نبريمفِيكُمْدر ايذا و آزار شماأَحَداًيكى را كه محمد ص است يا هيچكس از مسلمانان را در خلاف شما اطاعت نكنيمأَبَداًهميشهوَ إِنْ قُوتِلْتُمْو اگر كارزار كرده شويد يعنى مسلمانان با شما قتال كنندلَنَنْصُرَنَّكُمْهر آئينه ما يارى كنيم شما راوَ اللَّهُ يَشْهَدُو خدا گواهى مىدهد كه ايشان يعنى منافقانإِنَّهُمْ لَكاذِبُونَبه درستى كه ايشان دروغگويانند .