و او با شما است هرجا كه باشيد و خدا به آنچه مىكنيد بينا است ( 4 )
57 / 5
او راست پادشاهى آسمانها و زمين و بسوى خدا بازگردانيده مىشود كارها ( 5 )
57 / 6
در مىآرد شب را در روز و در مىآرد روز را در شب و او داناست بمكنون سينهها ( 6 )
57 / 7
ايمان آريد به خدا و رسول او و خرج كنيد از جمله آن مال كه ساخته است شما را جانشين ديگران در وى پس آنان كه ايمان آوردند و خرج كردند از شما ايشانراست مزد بزرگ ( 7 )
57 / 8
و چيست شما را كه ايمان نياريد به خدا و رسول دعوت مىكند شما را كه ايمان آريد به پروردگار خويش و هر آئينه عهد گرفته است از شما اگر هستيد باوردارنده ( 8 )
شرح
وَ هُوَ مَعَكُمْو خدا با شما است بعلم و قدرت عموما و بفضل و رحمت خصوصاأَيْنَ ما كُنْتُمْهرجا كه شما باشيد يعنى معيّت علم و قدرت به هيچ حال از شما جدا و منفك نبود و اين معيت نه بعقل مفهوم مىگردد و بلكه ذوق آن را بكشف دريابد بيتاين معيت مىنگنجد در بيان * نى زمان دارد خبر زدنى مكانوَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَو خدا بدانچه شما مىكنيدبَصِيرٌبيناست و بر ان جزا خواهد دادلَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِمر او راست حكمگزارى و فرمانروائى در آسمانها و زمينها تكرار اين كلام به جهت آنست كه اوّل تعلق بابداء دارد و ثانى با عادت چنانچه مىفرمايدوَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُو بسوى خدا بازگرديده شود عواقب كارهايُولِجُ اللَّيْلَدرآرد شب رافِي النَّهارِدر روز يعنى از زمان شب در روز افزايدوَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِو درآرد روز را در شب يعنى از زمان روز در شب زياده كند باختلاف فصول اربعهوَ هُوَ عَلِيمٌو او داناستبِذاتِ الصُّدُورِبهآنچه در دلها پوشيده استآمِنُوابگرويد اى كافرانبِاللَّهِبه خداى و و او را يگانه دانيدوَ رَسُولِهِو بفرستاده او كه محمد است صلى اللّه عليه و سلّم و تصديق وى نمائيدوَ أَنْفِقُواو بدهيدمِمَّا جَعَلَكُمْاز مالها كه گردانيده است خداى شما رامُسْتَخْلَفِينَخلفاى گذشتگان به تصرففِيهِدر ان يعنى از مالها كه در دست ديگران بوده و بعد از فوت ايشان بشما رسيده در راه خدا بذل كنيدفَالَّذِينَ آمَنُواپس آنان كه گرويدند به خدا و رسولمِنْكُمْاز شماوَ أَنْفِقُواو نفقه كردند مال خود را به زكات و جهاد و سائر خيراتلَهُمْمر ايشان راستأَجْرٌ كَبِيرٌمزدى بزرگ و ثواب عظيم كه جنت و نعيم اووَ ما لَكُمْ لا تُؤْمِنُونَو چيست شما را كه نمىگرويدبِاللَّهِبه خدا و به واحدانيت او معترف نمىشويد -وَ الرَّسُولُو حال آنكه پيغمبر كه فرستاده استيَدْعُوكُمْمىخواند شما را به حجت و برهانلِتُؤْمِنُواتا ايمان آريدبِرَبِّكُمْبه آفريدگار خويشوَ قَدْ أَخَذَو به درستى كه فراگرفت خداىمِيثاقَكُمْپيمان شما را در روز ميثاق الست بر اقرار ربوبيت و نفى شركإِنْ كُنْتُمْاگر هستيد شمامُؤْمِنِينَباوردارندگان مر آن ميثاق .