56 / 79
كه دست نمىرسانند به آن مگر پاككردگان ( 79 )
56 / 80
فرستاده شده است از پروردگار عالمها ( 80 )
56 / 81
آيا به اين سخن شما انكاركنندهايد ( 81 )
56 / 82
و مىسازيد نصيبهء خود را آنكه شما به دروغ نسبت مىكنيد ( 82 )
56 / 83
پس آنگاه كه رسد روح شخصى بناى گلو ( 83 )
56 / 84
و شما آنگاه مىبينيد ( 84 )
56 / 85
و ما نزديكتريم به او به نسبت شما و ليكن نمىنگريد ( 85 )
56 / 86
پس اگر هستيد غير مقهور حكم الهى ( 86 )
56 / 87
چرا بازنگردانيد روح را اگر راست گوئيد ( 87 )
شرح
لا يَمَسُّهُنسايند لوح را يعنى مطلع نشوند بر آنچه درو استإِلَّا الْمُطَهَّرُونَمگر پاكيزگان يعنى ملائكه كه مطهراند از كدورات اوصاف رويّه كلبى رحمه اللّه گويد كه مراد سفرهاند و كرام برره و بعضى ضمير را عايد به قرآن دارند و مراد مصحف است يعنى مس نكنند مصحف را مگر پاكشدگان از احداث ظاهر آيت نفى است و مراد نهى يعنى جنب و محدث بايد كه مس نكنند و فقهاى مالكى و شافعى رحمهما اللّه محدث و جنب و حائض را تجويز نمىكنند حمل مصحف و مس آن و حنابله گويند محدث و جنب را رواست حمل مصحف و مسّ آن و حائض را و نزد امام اعظم رحمه اللّه عليه نشايد محدث و جنب و حائض و نفسا را مس مصحف مگر با غلافى منفصل ازو و در نوادر مذكور است كه جنب و حائض را بقول ابو يوسف رح جائز است كتابت قرآن وقتى كه لوح بر زمين بود نه در كنار و نزد امام محمد رح بههيچوجه روا نيست و بعضى مس را حمل بر قرائت كردهاند و از ابن عمر رضى اللّه عنه منقول است كه دوستتر نزد من آن است كه قرآن نخواند كسى مگر آنكه طاهر باشد محمد بن فضل رحمه اللّه فرموده كه مراد ازين طهارت طهارت توحيد است يعنى بايد كه غير موحدان كسى قرآن نخواند و ابن عباس رضى اللّه عنه نهى مىكرد از آنكه يهود و نصارى را تمكين دهند از قرائت قرآن و محققان گفتهاند كه مراد از مسّ اعتقاد است يعنى معتقد نباشند قرآن را مگر پاكيزهدلان كه مؤمنانند يا عمل به قرآن و نگاهداشت احكام قرآن نكنند مگر جمعى كه پاكيزه شده باشند بمدد توفيق از لوث خذلان يا علم بدان يعنى تفسير و تاويل آن را ندانند الا آنها كه سر ايشان پاك باشد و جنيد قدس سره فرموده كه پاكى سرّ بنفى ما سواى اللّهست حكيم سنائى رح فرموده بيتجمال حضرت قرآن نقاب آنگه براندازد * كه دار الملك معنى را مجرد بيند از غوغادر بحر الحقائق آورده كه مكاشف نشود باسرار قرآن مگر كسى كه پاكيزه گردد از لوث توهّم غير و غيريت و برسد بمقام شهود حق در مراياى خلق و شهود خلق در مراياى حق و اين معنى ميسّر نشود جز به فناى شاهد و شهود در مشهود بيتچون تجلّى كرد اوصاف قديم * پس بسوزد وصف حادث را كليمتَنْزِيلٌقرآن فروفرستادهشده استمِنْ رَبِّ الْعالَمِينَاز آفريدگار عالميانأَ فَبِهذَا الْحَدِيثِپس آيا بدين سخن كه قرآن استأَنْتُمْ مُدْهِنُونَشما اى اهل مكه ناگرويدگانيد يا مداهنهكنندگان يا منكراناندوَ تَجْعَلُونَو مىسازيدرِزْقَكُمْروزى يعنى بهره خود را از قرآنأَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَآنكه تكذيب كنيد مر او را يا مىگردانيد شكر روزى خود آن را كه نسبت باران به آب و هوا كنيد و اين تكذيب سخن خداستفَلَوْ لاپس چرا نهإِذا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَچون برسد روح به حنجره گلو در وقت مرگوَ أَنْتُمْ حِينَئِذٍو شما آن هنگامتَنْظُرُونَمىنكريد به ميتوَ نَحْنُ أَقْرَبُو ما نزديكتريمإِلَيْهِبدان محتضرمِنْكُمْاز شماوَ لكِنْ لا تُبْصِرُونَو ليكن شما نمىبينيد و نمىدانيد و آن قرب بعلم و قدرت استفَلَوْ لا إِنْ كُنْتُمْپس چرا نه اگر هستيد شماغَيْرَ مَدِينِينَغير جزا دادهشدگان در قيامتتَرْجِعُونَهابازگردانيد روح را بجسدإِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَاگر هستيد راستگويان ملخّص آيت آن است كه اگر شما در انكار حشر و جزا راست مىگوئيد پس چرا باز نمىگردانيد روح را به تن وقتى كه به حلق رسيده .