3 / 55
آنگاه كه گفت خداى عيسى هر آئينه من برگيرندهء توام ( يعنى ازين جهان ) و بردارندهء توام بسوى خود و پاككننده توام از صحبت كسانى كه كافر شدند و گردانندهء تابعان توام بالاى كافران يعنى غالب بر ايشان تا روز قيامت باز بسوى منست بازگشت شما پس داورى كنم ميان شما در آنچه اختلاف مىكرديد اندران ( 55 )
3 / 56
اما كافران پس عذاب كنم ايشان را به عذاب سخت در دنيا و آخرت و نيست ايشان را هيچ يارىدهنده ( 56 )
3 / 57
و اما كسانى كه ايمان آوردند و كردند كارهاى شايسته پس تمام دهد خدا ايشان را مزد ايشان و خدا دوست نمىدارد ظالمان را ( 57 )
3 / 58
اين را مىخوانيم يا محمد ص بر تو كه آيات و كتاب محكم است ( 58 )
شرح
إِذْ قالَ اللَّهُياد كن آن را كه گفت خدايا عِيسى إِنِّي مُتَوَفِّيكَاى عيسى به درستى كه من فراگيرندهء توام از دنياوَ رافِعُكَ إِلَيَّو بردارندهء توام بسوى خود يعنى بمقر ملائكه خودوَ مُطَهِّرُكَو پاككننده و نجاتدهنده تواممِنَ الَّذِينَ كَفَرُوااز قصد و مكر آن كسانى كه كافر شدند به تووَ جاعِلُ الَّذِينَ اتَّبَعُوكَو گردانندهء آن كسانم كه متابعت تو كردند يعنى مؤمنان از امت توفَوْقَ الَّذِينَ كَفَرُوابالاى آنان كه كافر شدند به تو يعنى يهود و اين فوقيّت بدان بود كه نصارى غلبه كردند بر يهود به حجت و برهان در اثبات رسالت عيسى يا غالب شدند بر ايشان به شمشير بواسطهء معاونت قياصره و پيوسته ترسايان بر جهودان غالب خواهند بودإِلى يَوْمِ الْقِيامَةِتا روز رستخيزثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْپس بسوى منست بازگشت همه شما يعنى عيسى و متابعان و منكران اوفَأَحْكُمُ بَيْنَكُمْپس حكم كنم به راستى ميان شمافِيما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَدر آن چيز كه شما هستيد در وى اختلاف مىكنيد يهود موسى را تصديق مىكنند و عيسى و محمد ص را منكراند و نصارى عيسى ع و موسى ع را تصديق مىكنند و به محمد ص و على جميع الانبياء نمىگروند و بثالث ثلاثه قائل مىشوند و مؤمنان مىگويند اللّه تعالى يكيست و موسى ع و عيسى ع و محمد ص فرستادگان اويند به حق پس خداى تعالى فرمود كه به نسبت اين طوائف حكم كنمفَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُواپس آنان كه كافر شدند يعنى يهود و نصارىفَأُعَذِّبُهُمْپس عذاب كنم ايشان راعَذاباً شَدِيداًعذاب سختفِي الدُّنْيااين سراى بقتل و سبى و لزوم جزيه به خوارىوَ الْآخِرَةِو در ان سراى بانواع عقوبات و خلود در دوزخوَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَو نيست مر اين كافران را از ياران و نصرتدهندگان در منع عذاب از ايشانوَ أَمَّا الَّذِينَ آمَنُواو اما آن كسانى كه ايمان آوردند يعنى امت محمد صوَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِو عمل صالح كردندفَيُوَفِّيهِمْپس ما به تمام بدهيم ايشان را و حفص يوفيهم خواند يعنى خدا بدهدأُجُورَهُمْمزدهاى ايشان در دنيا به نيك نامى و در عقبى به درستكامىوَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَو خدا دوست نمىدارد ستمكاران راذلِكَاين كلام كه مذكور شد در قصص انبياءنَتْلُوهُ عَلَيْكَمىخوانيم آن را بر تومِنَ الْآياتِو آن از علامات نبوت و دلائل رسالت استوَ الذِّكْرِ الْحَكِيمِو از يادكردنى است محكم از تطرق خلل و تعرض زلل يعنى قرآن آوردهاند كه بعد از بيان قصّه عيسى نصارى نجران زبان اعتراض گشاده گفتند اى محمد ص تو چرا عيسى را دشنام مىدهى و نام بندگى برو مىنهى خواجه عالم فرمود عياذا باللّه كه نام عبد اللّه مر عيسى دشنام باشد او بندهايست فرستاده خداى ما و كلمهايست القا كرده شده به بتول عذرا ايشان را آتش غضب برافروخت و گفتند هيچ آفريده ديده باشد از انسان كه بىپدر مخلوق گردد حق تعالى آيت فرستاد .