46 / 5
و كيست گمراهتر از كسى كه بخواند بجز خدا چيزى را كه قبول نكند خواندنش تا روز قيامت و اين معبودان باطل از خواندن ايشان غافلاند ( 5 )
46 / 6
و چون جمع كرده شوند مردمان باشند اين معبودان ايشان را دشمن و باشند عبادت ايشان را منكر ( 6 )
46 / 7
و چون خوانده شود بر ايشان آيات ما واضح آمده گويند اين كافران سخن درست را چون بيايد بديشان اين سحر ظاهر است ( 7 )
46 / 8
بلكه مىگويند بربسته است آن را پيغامبر بگو اگر بستهام آن را پس نمىتوانيد شما براى من از خدا چيزى خدا داناتر است به گفتگوى شما در قرآن بس است خدا اظهارحقكننده در ميان من و در ميان شما و اوست آمرزگار مهربان ( 8 )
شرح
وَ مَنْ أَضَلُّو كيست گمراهترمِمَّنْ يَدْعُوااز كسى كه بخواند و بپرستدمِنْ دُونِ اللَّهِبجز خداى تعالىمَنْ لا يَسْتَجِيبُ لَهُآن را كه اجابت نكند دعاى او راإِلى يَوْمِ الْقِيامَةِتا روز رستخيز يعنى اگر مشرك معبود باطل خود را در مدت عمر دنيا بخواند اثر اجابت ازو ظاهر نخواهد شدوَ هُمْو بتانعَنْ دُعائِهِمْاز خواندن بتپرستان مر ايشان راغافِلُونَبىخبرانند و چون نمىشنوند دعاى ايشان را پس چگونه اجابت كنند بدبخت كسى كه از عبادت خداوند شنونده و اجابتكننده دست بازدارد و روى توجه بجمادى چند نابينا و ناشنوا آرد بيت بىبهره كسى كه چشمه آب حيات * بگذارد درو نهد بسوى ظلماتوَ إِذا حُشِرَ النَّاسُو چون حشر كرده شوند مردمانكانُوا لَهُمْباشند معبودان باطل مر عابدان خود راأَعْداءًدشمنان بخلاف آنچه گمان مىبرند از شفاعت و مددگارىوَ كانُواو باشند معبودان باطلبِعِبادَتِهِمْبه پرستش عابدان مر ايشان راكافِرِينَناگرويدگان يا عابدان باشند پرستش ايشان را منكر يعنى بتان مىگويند كه اينان ما را نپرستيدهاند كما قال يوم القيمة يكفرون بشرككم يا بتپرستان گويند كه ما بتان را پرستش نكرديم كما قال و اللّه ربنا ما كنا مشركينوَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْو چون خوانده شود بر كافرانآياتُناآيتهاى كتاب مابَيِّناتٍدر حالتى كه ظاهر باشد دلائل اعجاز از انقالَ الَّذِينَ كَفَرُواگويند آنان كه نگرويدهاندلِلْحَقِّمر سخن حق رالَمَّا جاءَهُمْآن هنگام كه آمد بديشانهذا سِحْرٌ مُبِينٌاين است جادوى آشكاراأَمْ يَقُولُونَبلكه به همين بسنده نكنند كه آن را سحر خوانند ، و مىگويندافْتَراهُبربسته است قرآن را محمد ص بر خداى و از خود گفتهقُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُبگو اگر بربافته باشم بفرض محال آن معصيتى بهغايت بزرگ بود و هر آئينه بر آن عقوبتى بزرگ متفرع شود -فَلا تَمْلِكُونَپس شما و غير شما مالك نتوانيد بودلِيبراى منمِنَ اللَّهِ شَيْئاًاز خدا چيزى را يعنى قادر نباشيد بر دفع چيزى از عذاب اگر خداى تعالى به من خواسته باشد پس من چگونه جرأت كنم و با استظهار كدام مددگارى اين كار كنمهُوَ أَعْلَمُخدا داناتر استبِما تُفِيضُونَبهآنچه خوض مىكنيدفِيهِدر اين يعنى طعن مىزنيد بر قرآن و سحر و مفترى مىگوئيدكَفى بِهِ شَهِيداًبسنده است خدا گواه بدانبَيْنِي وَ بَيْنَكُمْميان من و شما براى من گواهى دهد به راستى كلام و تبليغ احكام و بر شما بر كذب و عناد و انكار و فسادوَ هُوَ الْغَفُورُو او آمرزنده است كسى را كه توبه كند از شركالرَّحِيمُمهربان است بر كسى كه در ايمان راسخ باشد .