43 / 22
نى بلكه گفتند هر آئينه ما يافتيم پدران خود را بر دينى و هر آئينه ما بر پى ايشان راهيافتگانيم ( 22 )
43 / 23
و همچنين نفرستاديم پيش از تو در هيچ ديهى ترساننده را مگر گفتند منعمان آن ده هر آئينه ما يافتيم پدران خود را بر دينى و هر آئينه ما بر پى ايشان متابعتكنندگانيم ( 23 )
43 / 24
گفت پيغامبر آيا بر متابعت پدران مقرر مىنمائيد اگر چه آوردهام بشما دينى كه زيادهتر راه نماينده است از آنچه كه بران يافتيد پدران خود را ، گفتند هر آئينه ما به آنچه فرستاده شد شما را همراه آن نامعتقديم ( 24 )
43 / 25
پس انتقام كشيديم از ايشان پس درنگر چگونه بود عاقبت دروغ دارندگان ( 25 )
43 / 26
و ياد كن چون گفت ابراهيم پدر خود را و قوم خود را هر آئينه من بىتعلقم از آنچه شما پرستش مىكنيد ( 26 )
شرح
بَلْ قالُوابلكه مىگويندإِنَّا وَجَدْنا آباءَنابه درستى كه ما يافتيم پدران خود راعَلى أُمَّةٍبر طريقه و سيرتىوَ إِنَّا عَلى آثارِهِمْو ما بر پيهاى ايشانمُهْتَدُونَراهيافتگانيم يعنى مستدل ايشان طريقه تقليد پدران نادان استوَ كَذلِكَو همچنينما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَنفرستاديم پيش از توفِي قَرْيَةٍدر ديهى و مجمعىمِنْ نَذِيرٍهيچ پيغمبرى بيمكننده كه ايشان را به عذاب تخويف نموده از شرك بتوحيد دعوت فرمودإِلَّا قالَمگر كه گفتندمُتْرَفُوهامتنعمان و توانگران و سرداران آن ديهإِنَّا وَجَدْنابه درستى كه ما يافتهايمآباءَناپدران خود راعَلى أُمَّةٍبر كيشى و آئينىوَ إِنَّا عَلى آثارِهِمْو ما بر عقب ايشانمُقْتَدُونَاقتداكنندگانيم بديشانقالَبگو اى محمد ص و حفص قال مىخواند يعنى گفت پيغمبر كهأَ وَ لَوْ جِئْتُكُمْآيا متابعت پدران جاهل مىكنيد و اگرچه من آوردهام براى شمابِأَهْدىراستترمِمَّا وَجَدْتُمْاز آنچه يافتهايدعَلَيْهِبر ان دينآباءَكُمْپدران خود را و ايشان در تقليد چنان راسخ بودند كه از محض عنادقالُواگفتندإِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِما بدان چيزى كه شما فرستاده شدهايد بدانكافِرُونَناگرويدگانيم پس از شامت تقليد كار ايشان به مكابره و معانده كشيد نظمخلق را تقليدشان بر باد داد * كه دو صد لعنت بر ان تقليد بادگرچه عقلش سوى بالا مىبرد * مرغ تقليدش به پستى مىرودفَانْتَقَمْناپس انتقام كشيديممِنْهُمْاز ايشان يعنى مقلدان معاندان باستيصال ايشانفَانْظُرْ كَيْفَ كانَپس بنگر كه چگونه بودعاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَسر انجام تكذيبكنندگان درين سخن تسليه آن حضرت صلى اللّه عليه و سلّم است پس مىفرمايد كه اگر تقليد پدران مىكنيد بارى تقليد ابراهيم عليه السلام كنيد كه اشرف آباى شماستوَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُو ياد كنيد آن را كه گفت ابراهيم عليه السلام بعد از بيرون آمدن از غارلِأَبِيهِ وَ قَوْمِهِمر پدر و قوم خود را چون ديد كه بت مىپرستيدندإِنَّنِي بَراءٌبه درستى كه من بيزارممِمَّا تَعْبُدُونَاز آنچه مىپرستيد آن را -