40 / 58
و برابر نيستند نابينا و بينا و برابر نيستند آنان كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند و نه بدكار اندكى پندپذير مىشويد ( 58 )
40 / 59
هر آئينه قيامت آمدنى است نيست شك دران و ليكن اكثر مردمان باور نمىدارند ( 59 )
40 / 60
و گفت پروردگار شما دعا كنيد بجناب من تا قبول كنم دعاء شما را هر آئينه آنان كه تكبر مىكنند از عبادت من داخل خواهند شد به دوزخ خوار شده ( 60 )
شرح
وَ ما يَسْتَوِي الْأَعْمى وَ الْبَصِيرُو مساوى نيستند نابينا و بينا يعنى غافل و عاقل يا جاهل و عالموَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِو يكسان نباشند آنان كه گرويدهاند و عملهاى شايسته كردهاندوَ لَا الْمُسِيءُو نه بدكار يعنى كافر مراد آن است كه چنانچه اعمى و بصير مساوى نيستند در دنيا مؤمن و كافر مساوى نباشند روز قيامت يكى ساكن درجات بود يكى مقيم دركاتقَلِيلًا ما تَتَذَكَّرُونَاندكى پند مىپذيريد و چون ثابت شد كه محسن و مسى برابر نيستند در ثواب و عقاب و دنيا دار تكليف است نه دار جزا پس لا بد است از سراى ديگر كه در ان پاداش يابند و آن در قيامت خواهد بودإِنَّ السَّاعَةَبه درستى كه ساعت قيامتلَآتِيَةٌهر آئينه آينده استلا رَيْبَ فِيهاشك نيست در آمدن آن چه تمام رسل بوقوع آن وعده دادهاندوَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِو ليكن بيشتر آدميانلا يُؤْمِنُونَنمىگروند به قيامت و تصديق نمىكنند از قصور نظر و الفت با محسوساتوَ قالَ رَبُّكُمُو گفت پروردگار شماادْعُونِيبخوانيد مراأَسْتَجِبْ لَكُمْتا اجابت كنم از براى شما معنى اجابت آنكه مرا پرستيد تا ثواب دهم شما را اغلب علماء دعا را فرود آوردهاند بر عبادت و مؤيد اين است كه خداى مىفرمايدإِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَبه درستى آنان كه سركشى مىنمايندعَنْ عِبادَتِياز پرستش منسَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَزود باشد كه درآورده شوند به دوزخ و حفص رح به صيغه معلوم خواند يعنى به دوزخ درآيندداخِرِينَبيچارگان و خوارشدگان و گويند دعا بمعنى استغاثه است يعنى فرياد خواهيد به من بوقت درماندگى تا شما را به فرياد رسم و بقول جمعى مراد از دعا سؤال است يعنى بخواهيد تا بدهم كه خزائن رحمت من مالامال است و كرم من بخشنده آمال ، كدام گدائى دست نياز پيش آورده كه نقد مراد بر كف اميدش ننهادم و كدام محتاج زبان سؤال گشاده كه رقعه حاجتش بتوقيع اجابت موشح نساختم بيتبر آستان ارادت كه سر نهاد شبى * كه لطف دوست به رويش هزار در نكشادو گفتهاند كه دعا بمعنى ثنا است و استجابت بمعنى قبول يعنى مرا ستايش كنيد تا به فضل كامل خود ثناى ناقص شما را قبول كنم يا مراد از دعا توبه است چه تائب خدا را مىخواند بوقت رجوع با او و از اجابت پذيرفتن توبه باشد يعنى توبه كنيد تا بپذيرم بيتگر توبه كنى پذيرم از روى كرم * وانگه ز سر جريمهات درگذرم .