1 - تشخيص درد و تجويز بهترين راه درمان
هنگامى كه يك طبيب روحانى ، اين بيمارى اخلاقى را از طريق آثار و نشانههايش ( مانند بر سر و صورت زدن ، انگشت به دندان گزيدن ، ناله و فرياد كشيدن ، با كج خلقى و خشونت با ديگران صحبت كردن ، با زن و فرزند خود بدرفتارى نمودن و حد اقل زبان به شكوه گشودن ) تشخيص داد ، براى درمان دست به كار مىشود و از راههاى مختلف اقدام مىكند !
2 - يادآورى پيامدهاى شوم جزع و بى تابى
يادآورى پيامدهاى جزع و بى تابى و آثار سوء آن نقش مهمى در درمان اين بيمارى روحى دارد . شايد كمتر كسى اين آثار را بداند و از اين حالت ، بيزار نشود و در صدد رفعش برنيايد .
آرى ! هنگامى كه انسان بداند ، ناشكيبايىها ، اجر و پاداش او را در پيشگاه خدا ( طبق روايات گذشته ) ، بر باد مىدهد ؛ بى آن كه مشكلى را حل كند ، روان انسان را درهم مىكوبد و آرامش او را سلب نموده و سلامت جسم و جان او را به خطر مىاندازد ؛ از همه بدتر اين كه درهاى حل مشكل را بر روى انسان مىبندد ؛ زيرا اگر به هنگام بروز مشكلات و مصائب ، انسان خونسردى خويش را حفظ كند و به اعصاب خويش مسلط باشد ، اغلب راه حلى براى گشودن مشكل و يا حدّ اقل ، كاهش مصائب مىيابد ؛ ولى انسان ناشكيبا بر اثر اضطراب و بى تابى و عدم تسلط بر اعصاب و عدم تمركز فكر ، حتى درهايى را كه آشكارا به رويش باز است ، نمىبيند ؛ درست مانند پرندگانى كه در اتاق و سالنى گرفتار شوند ، مرتب خود را به اين در و ديوار مىكوبند و حتى هنگامى كه صاحب خانه ، پنجرهها را مىگشايد تا آنها آزاد شوند ، به خاطر اضطراب و بى تابى شان ، حتى دريچههاى باز را نيز نمىبينند كه اگر لحظهاى آرام گيرند و شكيبايى پيشه كنند و نگاهى به اطراف خود اندازند ، به آسانى راه نجات خود را پيدا خواهند كرد .
دقت به اين حقايق ، تأثير مهمى در تغيير اين حالت دارد و به تدريج انسان را در صف شكيبايان در مىآورد .
اخلاق در قرآن ( فارسى ) — صفحة 476
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٧٦