و با شخصيت ، مشكلات را در خود هضم نموده و خم به ابرو نمىآورند .
يك استخر كوچك با اندك نسيمى متلاطم مىشود ؛ ولى يك اقيانوس عظيم ، به آسانى متلاطم نمىشود و اقيانوس كبير را از اين جهت اقيانوس آرام مىخوانند كه هيجان امواجش به خاطر گسترش آن كمتر است .
مطالعهء حالات بزرگان ، مخصوصاً انبيا و اولياى الهى كه بر اثر صبر و شكيبايى به مقامات عالى روحانى نايل گشتند ، مىتواند از انگيزههاى مؤثر باشد ، همان گونه كه آنها در همه چيز الگو و اسوهاند .
مسئلهء صبر و شكيبايى در برابر حوادث سخت زندگى و مشكلات عظيمى كه در راه پيروزى انسان وجود دارد ، تنها بعد اخلاقى ندارد ، بلكه از نظر بهداشت و سلامت جسم نيز فوق العاده مؤثر است . افراد ناشكيبا عمرى كوتاه و توأم با انواع بيمارىها دارند كه مهمترين آنها بيمارىهاى قلبى و عصبى است ؛ در حالى كه شكيبايان از عمر طولانى و توأم با سلامت نسبى برخوردارند ؛ به همين دليل ، روانشناسان معتقدند داشتن مذهب ( كه انسان را به شكيبايى در برابر مشكلات ترغيب مىكند ) يكى از شرايط سلامت جسم و روان انسان است .
در حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام آمده است : « مَن احَبَّ الْبَقاءَ فَلْيُعِدَّ لِلْمَصائِبِ قَلْباً صَبُوراً ؛ كسى كه دوست دارد عمر طولانى داشته باشد ، بايد قلب صبورى در برابر مصائب آماده كند » . « 1 »
جزع و بى تابى
« جزع » نقطهء مقابل « صبر » است و آن ، حالت بى قرارى و ناشكيبايى در برابر حوادث و مشكلات است ، به گونهاى كه انسان در برابر حادثه زانو زند ، مأيوس شود ، بى تابى كند و يا از تلاش و كوشش براى رسيدن به مقصد چشم بپوشد .
جزع يكى از بدترين و نكوهيدهترين صفات است كه انسان را در دنيا و آخرت به بدبختى مىكشاند و از رسيدن به مقامات و الا باز مىدارد و ارزش و مقام او را در جامعه
هامش
( 1 ) - بحار الانوار ، جلد 75 ، صفحهء 81 ، حديث 71 .