9 - امام صادق عليه السلام دربارهء صبر در برابر بلاها و حوادث تلخ زندگى ، مىفرمايند : « مَن ابْتَلى مِنَ المُؤمِنينَ بِبَلاءٍ فَصَبَرَ عَلَيهِ كَأَنَّ لَهُ مَثلُ اجرِ الْفِ شَهِيدٍ ؛ هر كس از مؤمنان به بلايى گرفتار شود ( و ) شكيبايى را از دست ندهد ، پاداش هزار شهيد دارد » . « 1 »
مرحوم « علامه مجلسى » رحمهم الله ، بعد از ذكر اين حديث در جلد 68 بحار الانوار ، اين سؤال را مطرح مىكند كه چگونه اين پاداش صحيح است ، در حالى كه شهيد خود از صابران مىباشد ؛ زيرا در برابر دشمن صبر مىكند تا شربت شهادت را مىنوشد .
در جواب اين سؤال مىتوان گفت : شهيد در برابر تهاجمات دشمن صبر مىكند و صابران در مقابل حوادث تلخ زندگى ؛ مانند بيمارىها ، ناكامىها و از دست دادن عزيزان صبر مىكنند .
دليل ديگرى بر برترى او نسبت به اجر شهادت ، اين است كه شهادت يك بار است ، ولى گرفتارىهاى تلخ زندگى ، هزاران بار تكرار مىشود .
10 - پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله دربارهء پاداش معنوى صابران مىفرمايند : « مَنْ ابْتُلِىَ فَصَبَرَ و اعْطِىَ فَشَكَرَ وَ ظُلِمَ فَغَفَرَ اولَئِكَ لَهُم الْامْن وَ هُم مُهتَدونَ ؛ كسى كه به بلايى مبتلا شود و شكيبايى كند و نعمتى به او برسد و شكر آن را به جا آورد و مورد ستم واقع شود و ( با بزرگوارى ) طرف را ببخشد ، چنين كسانى امنيت و آرامش ( در قيامت ) دارند و آنها هدايت يافتگانند » . « 2 »
11 - امام صادق عليه السلام مىفرمايند : « الصَّبْرُ يُظْهِرُ مَا فِى بَوَاطِنِ العِبادِ مِنَ النُّورِ وَ الصَّفاءِ وَ الْجَزَعُ يُظْهِرُ مَا فِى بَوَاطِنِهِم مِنَ الظُّلْمَةِ وَ الْوَحْشَةِ ؛ صبر ، آنچه را كه در درون بندگان خدا از نور و صفا وجود دارد ، آشكار مىكند و بىصبرى و ناشكيبايى ، آنچه را كه در درون آنها از ظلمت و وحشت است ، ظاهر مىسازد » . « 3 »
12 - بحث احاديث صبر را با حديث ديگرى از امير مؤمنان عليه السلام پايان مىدهيم :
« الصَّبْرُ مَطَيِّةٌ لاتَكبُوا وَ القَناعَةُ سَيفٌ لايَنْبُوا ؛ صبر و شكيبايى مركبى است كه هرگز به
هامش
( 1 ) اصول كافى ، جلد 2 ، صفحهء 92 .
( 2 ) مجمع الانوار ، جلد 2 ، صفحهء 526 ، حديث 830 .
( 3 ) بحار الانوار ، جلد 68 ، صفحهء 90 ، حديث 44 .