شكست و عذاب ) ؛ فَأَعْرِضْ عَنْهُم وَ انْتَظِر انّهُم مُنتَظِرونَ » . « 1 »
جمعى از مفسّران گفتهاند كه جملهء « انّهم مُنتَظِرون » اشاره به انتظارى است كه كافران دربارهء مرگ پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله يا شكست او داشتند ؛ ولى تفسيرى كه در بالا گفتيم ، مناسبتر به نظر مىرسد .
* * * در دهمين آيه مخاطب پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله است و با اين كه آن حضرت صلى الله عليه و آله به گواه تاريخ ، هرگز عجولانه و شتابزده عمل نمىكردند ، بلكه هميشه با صبر و حوصله ، هر كارى را انجام مىدادند ، به عنوان تأكيد ، حضرت صلى الله عليه و آله را مخاطب قرار داده كه : « صبر و حوصله كن ، آن گونه كه پيامبران اولواالعزم شكيبايى كردند و براى ( عذاب ) آنها عجله مكن ، هنگامى كه وعدههايى را كه به آنها داده شده است ( در مورد عذاب ) مىبينند ، احساس مىكنند كه گويى ساعتى از يك روز ، در دنيا توقف داشتند ؛ فَاصْبِرْ كَمْا صَبَرَ اولُوا العَزمِ مِنَ الرُّسُلِ وَ لا تَسْتَعجِلْ لَهُم كَانَّهُم يَومَ يَرونَ مايُوعَدُونَ لَم يَلبَثُوا الّا سَاعَةً مِن نَهارٍ » . « 2 »
با توجه به اين كه تمام عمر دنيا در برابر آخرت ، ساعتى زودگذر بيش نيست ، بنابراين عجله مكن تا اتمام حجّت كافى بر آنها شود . از اين تعبير استفاده مىشود كه همهء پيامبران الهى در برابر خيرهسرى امتهاى لجوج و جاهل و نادان ، صبور و بردبار بودند و بيشترين مهلت را براى اصلاح به آنها مىدادند .
پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نيز چنين بود و آنچه در آيه فوق آمده ، در واقع جنبهء تأكيد يا آموزشى براى ديگران و يا هشدارى براى كافران است كه از مهلت الهى سوء استفاده نكنند .
اين آيه گواه روشنى است بر اين كه صبر و بردبارى و ترك عجله ، فضيلتى است كه در تمام پيامبران بزرگ بوده است ؛ همانهايى كه در طول تاريخ بشرى ، اسوه و الگو براى خلق خدا بودهاند .
هامش
( 1 ) - سجده ، 30 .
( 2 ) - احقاف ، 35 .