زندگى انسان در رستاخيز نيز در لابهلاى همين زندگى دنيا و حوادثى كه در اطراف ما مىگذرد ، نشان داده شده است ؛ منتها ، فقط افراد بصير و بينا و آنها كه نغمهء توحيد و معاد را از درون اين حوادث مىشنوند ، به آن واقف مىگردند ، نه غافلان كوردل و بىخبر .
ضمناً تكرار ضمير « هم » در آيه ، تأكيدى بر اين مطلب است كه اين « غفلت » سبب ظاهربينى و عدم وصول به عمق مسايل است .
اين نكته قابل توجه است كه واژهء « غفلت » در جايى به كار مىرود كه اسباب و مقدّمات آگاهى فراهم باشد ؛ ولى انسان بر اثر هواى نفس يا ضعف ايمان يا علل ديگر آنها را ناديده بگيرد . شاهد اين سخن آياتى است كه بعد از اين آيه در سورهء روم آمده است ؛ خداوند به نمونههايى از آثار توحيد و معاد كه در جهان هستى و در گرداگرد وجود ما قرار دارد ، اشاره مىكند و غافلان را هشدار مىدهد .
در ششمين آيه از خطرناكترين گروه كافران سخن به ميان آمده ، كسانى كه علاوه بر كفر ، آلوده به تكبّر و لجاجت شديد نيز شدهاند . در پايان آيه ، دليل بدبختى آنها را غفلت از آيات الهى دانسته و مىفرمايد : « به زودى كسانى را كه در روى زمين به ناحق تكبّر مىورزند ، از ايمان به آيات خود منصرف سازيم ؛ ( به طورى كه ) اگر هر آيه و نشانهاى را ببينند ، به آن ايمان نمىآورند و اگر راه هدايت را ببينند ، راه خود را انتخاب نمىكنند و اگر راه گمراهى را ببينند راه خود را انتخاب مىكنند ؛ ( همهء اينها ) به خاطر آن است كه آيات ما را تكذيب كردند و از آن غافل بودند ؛ سَأصْرِفُ عَنْ آيَاتِىَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِى الارضِ بِغَير الحَقِّ وَ ان يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لايُؤمِنُوا بِهَا وَ انْ يَرَوْا سَبِيلَ الرُّشدِ لايَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا وَ انْ يَرَوْا سَبِيلَ الغَىِّ يَتَّخِذُوهُ سَبيلًا ذَلِكَ بِأَنَّهُم كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَ كَانُوا عَنهَا غَافِلينَ » . « 1 »
دربارهء جمله « سَأَصْرِفْ عَن آيَاتِى » ؛ ( به زودى آنها را از آيات خود منصرف مىسازيم ) ، بحثهاى زيادى در ميان مفسران ديده مىشود ، شايد به اين دليل كه كار خداوند ، هدايت به سوى آيات و نشانههاى اوست ، و اساساً تمام انبيا و اوصيا براى همين آمدهاند ؛ با اين حال ، چگونه ممكن است خداوند گروهى را از آيات خودش ممنوع و
هامش
( 1 ) - اعراف ، 146 .