1 - طول امل سرچشمهء بسيارى از گناهان
يكى از بدترين آثار منفى طول امل و آرزوهاى دراز اين است كه انسان را به انواع گناهان دعوت مىكند ، زيرا رسيدن به اين آرزوها معمولًا از طريق مشروع غير ممكن است ، بنابراين گرفتاران اين رذيلهء اخلاقى خود را ناگزير مىبينند كه در كسب درآمدها چشم بر هم نهند و حلال و حرام را شناسايى نكنند و از غصب حقوق ديگران ، خوردن اموال يتيمان ، كم فروشى ، رباخوارى ، رشوه و مانند اين امور ، ابا نداشته باشند .
به همين دليل در حديث معروف غرر الحكم آمده است : « مَنْ طَالَ امَلُهُ سَاءَ عَمَلُهُ ؛ كسى كه آرزويش دراز باشد عملش بد مىشود » ! « 1 »
و نيز آمده : « اطْوَلُ النَّاسِ امَلًا اسْوَئُهُمْ عَمَلًا ؛ آن كس كه آرزوهايش طولانىتر است عملش زشتتر خواهد بود » . « 2 »
و در نقطهء مقابل آن آمده است : « مَنْ قَصَّرَ امَلُهُ حَسُنَ عَمَلُهُ ؛ كسى كه آرزويش كوتاه باشد عملش نيك خواهد بود » ! « 3 »
هر سه حديث بالا از مولا امير مؤمنان على عليه السلام است كه جان به فداى سخنان نورانى و انسان سازش باد .
2 - طول امل يكى از اسباب مهمّ قساوت قلب
همان گونه كه در آيات آغاز اين بحث خوانديم قرآن مجيد دربارهء يكى از اقوام پيشين مىگويد : آنها كسانى بودند كه مىپنداشتند عمر طولانى دارند ( و گرفتار آرزوهاى دراز شدهاند ) و از اين رو قلبهاى آنها قساوت يافت .
دليل اين مسئله روشن است ؛ زيرا طول امل انسان را از خدا غافل مىكند و به دنيا حريص مىسازد و آخرت او را به دست فراموشى مىسپارد و اينها همه اسباب سنگدلى و قساوت است .
هامش
( 1 ) - بحار الانوار ، جلد 1 ، صفحهء 156 .
( 2 ) - غرر الحكم ، حديث 3054 .
( 3 ) - همان مدرك ، جلد 5 ، صفحهء 295 ( چاپ دانشگاه تهران ) .