7 - طول امل و محروم بودن از درك حقايق
آرزوهاى دراز همچون سرابى است كه تشنگان را در بيابان زندگى به دنبال خود مىكشاند و تشنهتر مىسازد ، بى آنكه به جايى برسند ، اين آرزوها چهرهء واقعيّتها را به گونهاى دروغين نشان مىدهد و انسان به خاطر آنها درك نمىكند كجاست و به كجا مىرود ؟ و وظيفهاش در برابر اين سرنوشت چيست ؟
از همين رو در حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام كه سابقاً به آن اشاره كرديم آمده است : « الْامَانِىُّ تُعْمِى عُيُونَ الْبَصَائِرِ ؛ آرزوهاى دراز ديدگان بصيرت را نابينا مىكند » ! « 1 »
كوتاه سخن اينكه : كسى مىتواند چهرهء زيباى حقيقت را آن گونه كه هست ببيند و به سرچشمهء زلال معرفت برسد كه ديدهء عقل خود را با حجاب آرزوها نپوشاند و در ميان ابرهاى تيره و تار طول امل قرار نگيرد .
8 - طول امل سبب كفران نعمت است
بديهى است آرزوهاى دراز ، انسان را به آن چه ندارد و شايد هرگز به آن نمىرسد دلبند مىسازد ، به همين دليل آنچه را از نعمتهاى الهى در دست دارد كوچك مىشمرد و نسبت به آن بى اعتناست و اين كفران نعمت ، پيامدهاى شومى در دنيا و آخرت براى او دارد .
در حديثى از مولاى متّقيان امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم : « تَجَنَّبُوا الْمُنَى فَانَّهَا تُذَهِّبُ بِبَهْجَةِ نِعَمِ اللَّهِ عِنْدَكُمْ ، و تُلْزِمُ اسْتِصْغَارَهَا لَدَيْكُمْ ، وَ عَلَى قِلَّةِ الشُّكْرِ مِنْكُمْ ؛ از آرزوهاى دراز بپرهيزيد كه زيبايى نعمتهاى الهى را از نظر شما مىبرد و آنها را نزد شما كوچك مىكند و به كمى شكر ( و كفران نعمت ) از سوى شما منتهى مىشود » ! « 2 »
* * *
هامش
( 1 ) - غرر الحكم ، حديث 1375 .
( 2 ) - تصنيف الغرر ، صفحهء 314 .