بسنده مىكنيم :
« جُعِلَ الْخَيْرُ كُلُّهُ فِي بَيْتٍ وَجُعِلَ مِفْتَاحُهُ الزُّهْدَ فِي الدُّنْيَا ؛
تمام نيكىها در خانهاى قرار داده شده و كليد آن زهد در دنياست » . « 1 »
حضرت در دوازدهمين نكتهء حكيمانه مىفرمايد : « هيچ علم و دانشى همچون تفكر نيست » ؛
( وَلَا عِلْمَ كَالتَّفَكُّرِ )
. كسانى كه تنها به حفظ عبارات ديگران و آنچه در روايات آمده بسنده مىكنند و دربارهء آن نمىانديشند علمشان چندان ثمرى ندارد و در واقع همچون دستگاه ضبط صوتى هستند كه مىتواند علوم زيادى را در خود جاى دهد ؛ ولى آنان كه اهل انديشهاند از جاى جاى آيات قرآن و روايات اسلام و كلمات بزرگان حقايقى كشف مىكنند كه راهنماى زندگى مادى و معنوى آنهاست و اگر تفكر نباشد و تنها به نقل علوم ديگران قناعت شود هرگز علوم ، پيشرفت و نمو و بالندگى پيدا نمىكند .
به همين دليل در بعضى از احاديث كه هم از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و هم از امير مؤمنان على عليه السلام رسيده ، تفكر برترين عبادت شمرده شده است :
« لا عِبادَةَ كَالتَّفَكُرَ »
. « 2 »
در سيزدهمين نكتهء حكمتآميز مىفرمايد : « هيچ عبادتى همچون اداى فرايض و واجبات نيست » ؛
( وَلَا عِبَادَةَ كَأَدَاءِ الْفَرَائِضِ )
. در حديث ديگر از امام سجاد عليه السلام مىخوانيم :
« مَنْ عَمِلَ بِما أفْتَرَضَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَهُوَ مِنْ أعْبَدَ النَّاسِ ؛
كسى كه به واجبات خود عمل كند از عابدترين مردم است » .
در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم :
« أعْبَدُ النَّاسِ مَنْ أقامَ الْفَرايِضَ ؛
عابدترين مردم كسى است كه واجبات را ادا كند » .
تمام اين روايات اشاره به اين دارد كه عبادت ، تنها رفتن به سراغ مستحبات
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 128 ، ح 2 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 74 ، ص 63 ، ح 4 و كافى ، ج 8 ، ص 20 ، خطبة الوسيلة .